Huisartsenpraktijk overnemen of zelf starten: welke keuze past bij jou?

Sta je op het punt om als huisarts je eigen praktijk te beginnen? Bijvoorbeeld na een periode als waarnemend huisarts, in loondienst of als net afgestudeerd huisarts? Dan komt al snel de vraag: wil je een huisartsenpraktijk overnemen of zelf een praktijk starten? En zo ja, in welke samenwerkingsvorm?

In dit artikel zetten we alles op een rijtje. Je leest welke routes er zijn, wat de belangrijkste verschillen en aandachtspunten zijn en hoe VvAA startersadvies kan helpen om een keuze te maken die past bij jouw ambities, levensfase en financiële situatie.

Waarom oriënteren op praktijkhouderschap? 

De aanleiding om je te verdiepen in praktijkhouderschap verschilt per huisarts. Soms speelt regelgeving, zoals de Wet DBA, een rol. Vaker is het een inhoudelijke of persoonlijke afweging: je wilt meer regie over je werk, invloed op hoe zorg wordt georganiseerd of iets opbouwen voor de lange termijn.

En daarbij kom je al snel uit bij een fundamentele keuze: neem je een bestaande huisartsenpraktijk over, start je een nulpraktijk of kies je voor een samenwerkingsvorm zoals een maatschap of HOED?

De kernvraag: overnemen, zelf starten of samenwerken? 

Deze keuze bepaalt in grote mate hoe jouw ondernemerschap eruitziet. 

Een huisartsenpraktijk overnemen betekent starten in een bestaande organisatie met een patiëntenbestand, team, contracten en omzet. Dat biedt continuïteit en financiële voorspelbaarheid vanaf dag één, maar vraagt ook om een investering en het overnemen van bestaande afspraken en structuren.

Een nulpraktijk starten betekent beginnen met een schone lei. Je hebt maximale vrijheid in inrichting en werkwijze, maar ook meer onzekerheid in de eerste jaren. Het kost tijd voordat je patiëntenbestand en omzet op niveau zijn.

Toetreden tot een maatschap is een derde veelgekozen route. Je deelt investeringen, verantwoordelijkheden en risico’s met collega-huisartsen en combineert ondernemerschap met samenwerking. Deze vorm biedt vaak meer stabiliteit dan een nulpraktijk en meer autonomie dan loondienst.

Wat in jouw situatie verstandig is, hangt af van je persoonlijkheid, financiële ruimte, privésituatie en de mate van zekerheid die je zoekt.

Lees ook: Van waarnemend huisarts naar praktijkhouder -- ben je er klaar voor?

Daarnaast bestaan er verschillende praktijkvormen die vaak samenhangen met overnemen of starten. Die zetten we hieronder voor je op een rij. 

Welke soort praktijk past bij jou? 

De juiste praktijkvorm gaat niet alleen over financiën, maar ook over hoe jij wil werken. Hoeveel autonomie wil je? Hoe belangrijk is samenwerken? En hoeveel ondernemersrisico past bij je?

Hieronder kun vind je overzicht van de verschillende praktijkvormen. Twijfel je tussen meerdere opties, dan kan een persoonlijk gesprek helpen om je wensen en mogelijkheden scherp te krijgen. 

Boek een gratis kennismakingsgesprek. 

1. Solopraktijk  

Interessant als je: 

• Maximale autonomie zoekt 
• Zelf wil bepalen hoe en wanneer je werkt
• Volledige verantwoordelijkheid wil dragen 

In een solopraktijk ben je volledig zelfstandig. Je houdt de regie over zorg en organisatie, maar draagt ook alle risico’s. Slim delegeren en goede ondersteuning maken hier het verschil. 

Twijfel je een soloprakijk iets voor jou is? Maak een vrijblijvende kennismakingsafspraak met een startersadviseur en verken samen de mogelijkheden. 

Boek een gratis kennismakingsgesprek.

2. Vrije vestiging: de nulpraktijk 

Interessant als je: 

• Volledige vrijheid wil in inrichting en werkwijze 
• Graag zelf opbouwt en onderneemt
• Een duidelijke visie hebt op zorg

Bij een nulpraktijk start je vanaf nul. Je bouwt je patiëntenbestand geleidelijk op en investeert vanaf de start in huisvesting, ICT en personeel. In de eerste periode lopen de kosten vaak voor op de opbrengsten. Dat vraagt om een realistisch ondernemingsplan, voldoende financiële buffers en soms een combinatie met waarnemen in de opstartfase. 

Lees meer over een eigen huisartsenpraktijk starten of bespreek je plannen in een oriënterend startersgesprek. 

3. Duopraktijk 

Interessant als je: 

• Een beter werk-privébalans wil
• Taken wil verdelen
• Samen verantwoordelijk wil dragen 

In een duopraktijk run je samen met één collega de praktijk. Dit biedt continuïteit voor patiënten en meer balans voor jou. Goede afspraken over financiën, taken en besluitvorming zijn hierbij essentieel. Zeker bij instroom of uitstroom van een van de partners. 

4. Groepspraktijk 

Interessant als je: 

• Energie krijgt van samenwerken 
• verantwoordelijkheden en risico’s wil delen 
• Samen zorg én praktijkvoering wil vormgeven 

In een groepspraktijk run je samen met andere huisartsen één organisatie. Dit kan in de vorm van associatie, soms met het oog op latere praktijkovername, maar hoeft niet.  

Heldere afspraken over zeggenschap en financiën zijn hierbij essentieel. Je deelt kosten, investeringen en inkomsten. Dat biedt schaalvoordelen, maar vraagt ook om duidelijke afspraken en een gezamenlijke visie.

5. Huisartsen onder één dak (HOED) 

Interessant als je: 

• Zelfstandig wil blijven, maar kosten wilt delen 
• Wil samenwerken zonder maatschap 
• Faciliteiten en personeel wil delen 

In een HOED heb je je eigen praktijk, maar deel je bijvoorbeeld huisvesting, personeel en ICT met andere huisartsen. Vaak via een kostenmaatschap, met duidelijke afspraken over kosten en verantwoordelijkheden. 

De HOED-vorm wordt regelmatig gekozen bij het overnemen van een huisartsenpraktijk, maar kan ook de basis zijn voor een langdurige samenwerking. 

6. Gezondheidscentrum 

Interessant als je: 

• Graag multidisciplinair samenwerkt 
• Korte lijnen wil met andere zorgverleners 
• Waarde hecht aan geïntegreerde zorg 

In een gezondheidscentrum werk je samen met andere eerstelijnszorgaanbieders onder één dak, zoals apothekers of fysiotherapeuten. Dit maakt overleg eenvoudiger en komt de patiëntenzorg ten goede.  

De mate van autonomie verschilt per centrum: soms ben je zelfstandig ondernemer, soms onderdeel van een grotere organisatie.

Welke praktijkvorm past bij jou? 

De juiste keuze gaat niet alleen over financiën, maar ook over hoe jij wilt werken en leven. Twijfel je tussen meerdere praktijkvormen? Dan helpt een persoonlijk gesprek om je wensen en mogelijkheden scherp te krijgen.