Langdurig verzuim in de zorg: gevolgen en verplichtingen

Voor de zorgprofessional zelf betekent langdurig verzuim vaak onzekerheid over herstel, werk en inkomen. Voor werkgevers en teams brengt het druk op continuïteit en organisatie met zich mee.

Wat is langdurig verzuim in de zorg?

Van langdurig ziekteverzuim is sprake wanneer een werknemer langer dan 4 weken aaneengesloten ziek is. Blijft iemand na herstel werken maar valt hij of zij binnen 28 dagen opnieuw uit, dan telt dit als dezelfde verzuimperiode. Ook na werkhervatting blijft aandacht voor belastbaarheid en inzet daarom belangrijk, voor zowel werkgever als werknemer.

Vanaf 6 weken verzuim zijn de verplichtingen uit de Wet verbetering poortwachter (Wvp) van toepassing. Dan zijn werkgever en werknemer samen verantwoordelijk voor een actief re-integratietraject. Eerst wordt gekeken of terugkeer binnen de eigen organisatie in eigen werk of ander passend werk mogelijk is (eerste spoor). Als dat geen perspectief biedt, kan re-integratie bij een andere werkgever worden ingezet (tweede spoor).

Verplichtingen tijdens de eerste 104 weken verzuim

De Wet verbetering poortwachter schrijft nauwkeurig voor welke stappen werkgever en werknemer moeten zetten tijdens ziekte. Deze stappen geven houvast in een periode die voor beide partijen vaak onzeker en belastend is.

De belangrijkste momenten noemen we hier.

• Week 6: de bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op.
• Week 8: werkgever en werknemer maken samen een plan van aanpak.
• Week 42: de werkgever meldt het langdurig verzuim bij het UWV.

Rond week 52 vindt de eerstejaarsevaluatie plaats. Hierbij wordt beoordeeld of re-integratie binnen de eigen organisatie nog realistisch is of dat het tweede spoor moet worden gestart.

• Week 88: ontvangst WIA-aanvraagformulier, opstellen re-integratieverslag.
• Week 91: eindevaluatie, laatste verplichte onderdeel re-integratieverslag.
• Week 93: uiterste termijn voor indienen WIA-aanvraag.
• Week 104: beoordeling WIA-aanvraag door het UWV.

Tijdens het hele traject moeten werkgever en werknemer actief samenwerken aan re-integratie. Dat betekent regelmatig overleg, bijstelling van het plan van aanpak en zorgvuldige vastlegging van alle stappen. Juist in een periode waarin belastbaarheid kan schommelen, is duidelijke afstemming en vastlegging belangrijk.

Wat gebeurt er na 2 jaar verzuim?

In beginsel eindigt de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever na 104 weken en dan vervalt ook de ontslagbescherming. Nadat de WIA-aanvraag is ingediend, beoordeelt het UWV eerst de re-integratie inspanningen van de werkgever en de werknemer. En daarna de WIA-aanvraag van de werknemer, of hij of zij recht heeft op een WIA-uitkering.

Het UWV kan als volgt beslissen:

• Er volgt een loonsanctie vanwege onvoldoende re-integratie inspanningen.
• De WIA-uitkering wordt toegekend.
• Er wordt géén WIA-uitkering toegekend (bij minder dan 35% arbeidsongeschikt).

Afhankelijk van de uitkomst kan het gevolg zijn:

• De werknemer blijft in dienst en kan gedeeltelijk en/of in een andere functie aan het werk blijven.
• De werknemer krijgt een WIA-uitkering (WGA of IVA).
• Het dienstverband met de werknemer wordt beëindigd.

Hoe beperk je de gevolgen van langdurig verzuim?

Langdurig verzuim is niet altijd te voorkomen, maar de gevolgen zijn wel te beperken. Werkgevers kunnen vanaf de eerste ziekmelding duidelijke regie voeren, mét oog voor de situatie van de medewerker: tijdig deskundige ondersteuning inschakelen die past bij de situatie, en zorgvuldig dossieropbouw bijhouden. Dit verkleint de kans op langdurige uitval en financiële risico’s.

Voor medewerkers geeft tijdig inzicht in inkomen, re-integratiemogelijkheden en eventuele aanvullende verzekeringen rust in een onzekere periode.

Langdurig verzuim in de zorg vraagt om aandacht, duidelijke afspraken en samenwerking. Door tijdig te handelen en goed geïnformeerd te zijn over rechten en plichten, werken werkgever en werknemer samen aan herstel en toekomstperspectief.