‘Een speler is eerst mens, dan atleet en daarna pas voetballer’

Hoe organiseer je een omgeving waarin verschillende professionals, verantwoordelijkheden en perspectieven samenkomen rond één sporter? Jeroen ziet dáár vaak de grootste uitdaging. Wat maakt dat teams onder druk goede beslissingen nemen, of juist niet?

Jeroen werkt al meer dan 20 jaar in de topsport en adviseert sportorganisaties in binnen- en buitenland over high performance en samenwerking. ‘Wat mij drijft, is dat achter iedere beslissing uiteindelijk een mens zit. Daarom vind ik het zo belangrijk dat professionals en organisaties samen verantwoordelijkheid nemen voor de keuzes die rond een sporter worden gemaakt.’

Het schuurt altijd wel ergens

Artsen, fysiotherapeuten, sportdiëtisten, mental coaches, trainers, zaakwaarnemers: allemaal hebben ze invloed op prestaties, herstel en gezondheid. Volgens Jeroen wordt vaak onderschat hoeveel mensen betrokken zijn bij de belastbaarheid en inzetbaarheid van een sporter.

De sportarts bewaakt de gezondheid van de sporter en maakt medische afwegingen over risico, herstel en inzetbaarheid. De fysieke staf richt zich op fysieke prestaties, belastbaarheid en beschikbaarheid. Trainers kijken naar prestaties en wedstrijden. Doordat iedereen vanuit een eigen expertise naar dezelfde situatie kijkt, zijn spanningen in de samenwerking onvermijdelijk. ‘Het schuurt altijd wel ergens’, zegt Jeroen. ‘Iedereen heeft de beste bedoelingen, maar iedere discipline kijkt vanuit een ander belang.’

Juist daarom moeten bestuurders moeten zorgen dat al die disciplines goed samenwerken en dat verantwoordelijkheden helder zijn. Want als die samenwerking niet goed is ingericht, botsen medische, sportieve en organisatorische belangen.

Het gaat zelden om één verkeerde keuze

Problemen ontstaan volgens Jeroen dus zelden doordat één persoon een verkeerde keuze maakt. Veel vaker wordt zichtbaar hoe goed de samenwerking is georganiseerd. Weten betrokkenen van elkaar wat er speelt? Zijn verantwoordelijkheden duidelijk? En wordt belangrijke informatie op tijd gedeeld? Daar ontstaan volgens hem risico's.

‘Het gaat elke dag een klein beetje mis. Daarom ben je voortdurend met elkaar in gesprek om alles op elkaar af te stemmen. We zijn het niet altijd met elkaar eens, maar het is wel noodzakelijk dat ieder zijn of haar zorgen uitspreekt. Anders kan een individuele beslissing achteraf zomaar ineens een organisatieprobleem worden.’

Vooral wanneer zorgen én verantwoordelijkheden niet expliciet zijn besproken, kunnen belangrijke signalen tussen disciplines verloren gaan. Dan ontstaat het risico dat iedereen vanuit zijn eigen expertise handelt, zonder het volledige plaatje te overzien. ‘Daarom draait high performance niet alleen om expertise, maar ook om verschillende perspectieven rond dezelfde sporter te verbinden.’

Goede beslissingen ontstaan niet in de hectiek

Die kwetsbaarheid wordt het duidelijkst op momenten waarop snel gehandeld moet worden. Bijvoorbeeld wanneer een speler met een mogelijke hersenschudding van het veld komt. Dan moeten verschillende professionals op basis van dezelfde situatie direct besluiten nemen, ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid.

Volgens Jeroen is het niet realistisch om te denken dat iedere beslissing achteraf perfect was. ‘De ‘domme’ beslissingen wil je eruit halen: beslissingen waarbij je niet hebt overlegd, niet hebt voorbereid of niet iedereen hebt meegenomen. Van dat soort situaties leer je vaak het meest.’ Juist daarom zijn duidelijke afspraken, scenario’s en protocollen belangrijk. Niet om alle risico's weg te nemen, maar om onder druk consistente keuzes te kunnen maken.

Vertrouwen is belangrijker dan controle

Een belangrijke vraag is wie uiteindelijk de verantwoordelijkheid draagt. In de topsport ligt die soms bij de sportarts, maar lang niet altijd alleen daar. Ook fysiotherapeuten, trainers en andere specialisten hebben een rol binnen het besluitvormingsproces. Goede samenwerking betekent dat disciplines elkaar informeren, aanvullen en inhoudelijk uitdagen.

Dat betekent niet dat iedere beslissing collectief wordt genomen. ‘Je moet de arts niet alleen laten staan, maar je moet elkaar wel inhoudelijk kunnen challengen’, vertelt Jeroen. ‘Goede samenwerking gaat niet om controle, maar om wederzijds vertrouwen, heldere communicatie en respect voor elkaars expertise. Je zet die persoon in positie omdat je die vertrouwt en mandaat geeft om die functie uit te oefenen.’

Eerst mens, dan atleet

Uiteindelijk draait het om één persoon: de sporter zelf. ‘Een speler is eerst mens, dan atleet en daarna pas voetballer.’ Daarom is het volgens Jeroen cruciaal dat sporters goed geïnformeerd worden en begrijpen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Alleen dan kunnen zij ook zelf verantwoordelijkheid nemen in het besluitvormingsproces.

Als rollen onduidelijk zijn, wordt risico persoonlijk

Wanneer verantwoordelijkheden niet goed zijn ingericht, zijn de gevolgen vaak groter dan organisaties vooraf denken. ‘Als het misgaat, is eerst de speler de dupe. Daarna vaak ook de (zorg)professionals daaromheen.’ Juist daarom is het volgens Jeroen belangrijk dat organisaties niet alleen investeren in medische kennis, maar ook in de manier waarop disciplines samenwerken. Want aansprakelijkheid, incidenten en reputatieschade ontstaan vaak pas later, terwijl de oorzaak meestal eerder in het proces zit.

Organiseer het voordat het misgaat

Wat kunnen sportorganisaties beter doen? Volgens Jeroen begint dat met het vooraf bespreken van scenario's en verantwoordelijkheden. ‘Wie neemt welke beslissing? Wie informeert de sporter? Welke rol heeft de medische staf? En hoe worden verschillende belangen afgewogen? Je wilt dit gesprek voeren voordat het misgaat. Niet pas erna.’

Door vooraf scenario’s door te spreken, rollen helder te beleggen en afspraken te oefenen, hoeven belangrijke keuzes niet pas onder hoge druk te worden gemaakt. Dat geeft zorgverleners houvast en helpt bestuurders om een sportomgeving te creëren waarin samenwerking, veiligheid en goede besluitvorming centraal staan.

Gelijkgestemde professionals ontmoeten

Tijdens het Sportmedisch event 'Van botsing tot besluit' gaat Jeroen als dagvoorzitter verder in op de samenwerking tussen medische professionals, bestuurders en sportorganisaties. Volgens hem zit de meerwaarde van zo'n bijeenkomst niet alleen in kennisdeling, maar juist ook in de ontmoeting met (zorg)professionals uit andere disciplines.

Die verschillende perspectieven helpen om beter te begrijpen hoe anderen omgaan met complexe vraagstukken rond sporters, zorg en besluitvorming. En dat is volgens Jeroen precies waar goede samenwerking begint. ‘Je ontmoet andere professionals die tegen hetzelfde aanlopen. Daar kun je later op terugvallen voor kennis, ervaring, hulp en soms ook als kritische vriend.’