Zo voorkom je verwisselingen bij extracties
Een verwisseling bij een extractie is een van de meest voorkomende claimoorzaken bij tandartsen. Toch ontstaan deze incidenten meestal niet door één grote fout, maar een combinatie van factoren. Met een vaste werkwijze kun je het risico op een verwisseling aanzienlijk verkleinen.

Uit claimanalyses van VvAA blijkt dat 29% van de claims over extracties in de afgelopen vijf jaar betrekking had op het trekken van het verkeerde element. In 85% van deze zaken wordt aansprakelijkheid erkend of komen zorgverlener en patiënt samen tot een oplossing.
Deze checklist helpt je om vóór iedere extractie de belangrijkste controles uit te voeren.
Checklist: 4 controles voor iedere extractie
- Controleer de identiteit én de hulpvraag
Vraag de patiënt altijd naar naam en geboortedatum. Laat de patiënt zelf vertellen waar de klacht zit en welk element behandeld wordt. Zo ontdek je eventuele fouten in de voorbereiding voordat je begint.
- Controleer de behandelplanning
Check of in het patiëntdossier, de röntgenfoto en een eventuele verwijsbrief hetzelfde element staat vermeld. Wees extra alert bij complexe situaties, zoals orthodontisch verplaatste elementen of bij kinderen die nog aan het wisselen zijn. Zie je verschillen tussen de documenten of heb je twijfels? Los die op voordat je de behandeling start.
Download factsheet 'Claims in de mondzorg'
Waar gaan claims in de zorg meestal over? De trends, cijfers en oorzaken hebben we voor jou voor een aantal belangrijke beroepsgroepen overzichtelijk op een rijtje gezet.
- Maak de dubbelcheck een teamverantwoordelijkheid
Voorkom dat controles bij één persoon rusten. Betrek assistenten actief bij de voorbereiding en spreek af dat iedereen twijfels of afwijkingen direct benoemt.
- Neem vlak voor iedere extractie een time-out
Las direct voor de behandeling een kort controlemoment in. Controleer nog één keer of alles klopt: de patiënt, het te extraheren element en de juiste zijde. Time-outprocedures zijn al jarenlang een vast onderdeel in ziekenhuiszorg, maar zijn ook in de tandheelkundige praktijk goed toe te passen. Juist bij extracties, bieden ze een laatste, effectieve controle om fouten te voorkomen.
Blijf samen leren
Veilig werken doe je samen. Maak deze checklist onderdeel van je vaste werkwijze en zorg dat dubbelchecken binnen het team de normaalste zaak van de wereld is. Spreek elkaar aan bij twijfels of afwijkingen en bespreek (bijna-)incidenten regelmatig. Zo leer je van elkaar, maak je risico’s inzichtelijk en draag je samen bij aan betere en veiligere zorg voor je patiënten.
Download stappenplan 'Patiënt dient claim in'
Een claim van een patiënt kan iedereen in de zorg treffen. Ook jou. Herken je de rode vlaggen, weet wat je moet en wie achter je staat? Vul je gegevens in en krijg direct inzicht in de procedure en te nemen stappen.
We helpen je graag verder
- Ondersteuning op juridisch, financieel, praktisch en preventief gebied
- Analyses en adviezen om risico op een klacht of claim te verminderen
- Jarenlange specifieke ervaring in het hart van de zorg
Meer lezen?
Van topsporter naar sportarts: Epke Zonderland kijkt nu anders
Epke Zonderland, een van Nederlands succesvolste turners, kijkt tegenwoordig vooral door de ogen van een arts.
Hoofdletsel in sport: ‘Bij twijfel haal je een speler direct van het veld’
Een speler met hoofdletsel wel of niet laten doorspelen? Clubarts Bryan Heijnen vertelt over de afwegingen.
VvAA-peiling: klacht- en claimdruk raakt zorgprofessional en professionele keuzes
Zorgen over klachten en claims: 81% ervaart extra mentale belasting en 72% ervaart minder werkplezier.
Medische informatie doorgeven bij je AOV-aanvraag? Wees volledig
Waarom het belangrijk is om gezondheidsvragen bij de aanvraag van een AOV eerlijk en volledig te beantwoorden.