Proeftijd in de zorg: wat je als werk­gever moet weten

Waarom moet je een proeftijd afspreken?

Een nieuwe werknemer aannemen blijft altijd een stap met onzekerheden. Past iemand bij het team? Beschikt de werknemer over de juiste vaardigheden? En sluit de functie aan bij de verwachtingen? Een proeftijd biedt ruimte om daar in de praktijk achter te komen.

Tegelijkertijd gelden er wettelijke voorwaarden voor een geldig proeftijdbeding. Voldoe je daar niet aan, dan kan dat later vervelende gevolgen hebben.

Te lange proeftijd? Dan is het beding niet geldig

Spreek je een langere proeftijd af dan wettelijk is toegestaan? Dan is het proeftijdbeding nietig. Dat betekent dat het beding juridisch gezien niet geldig is.

Ook andere creatieve oplossingen zijn niet mogelijk. Je kunt een proeftijd bijvoorbeeld niet opschorten of verlengen. Wordt een werknemer tijdens de proeftijd een week ziek? Dan mag je die week niet aan de proeftijd toevoegen. De einddatum blijft hetzelfde. 

Wanneer begint een proeftijd?

Veel werkgevers gaan ervan uit dat de proeftijd start op de datum die in het arbeidscontract staat. Dat hoeft niet altijd zo te zijn.

De proeftijd begint namelijk te lopen vanaf het moment dat de werknemer feitelijk start met de werkzaamheden waarvoor hij of zij is aangenomen.

Begint een werknemer eerder dan de afgesproken indiensttredingsdatum?

• Dan begint de proeftijd ook eerder.
• Dan eindigt de proeftijd ook eerder dan de datum in de overeenkomst.

Dat is vooral relevant in de zorg, waar nieuwe werknemers soms al eerder meelopen of werkzaamheden verrichten voordat de officiële startdatum aanbreekt.

Mag je opnieuw een proeftijd afspreken?

Met dezelfde werknemer kun je in principe maar één keer een proeftijd afspreken. Ook als iemand na afloop van een contract opnieuw bij je in dienst komt, is een nieuwe proeftijd meestal niet toegestaan.

Hierop bestaat één wettelijke uitzondering. Je mag wél opnieuw een proeftijd afspreken als de nieuwe functie duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt dan de vorige functie. Of daarvan daadwerkelijk sprake is, kan in de praktijk voor discussie zorgen. Twijfel je? Laat je op voorhand adviseren. 

Arbeidsovereenkomst direct beëindigen tijdens de proeftijd

Met een geldig proeftijdbeding mag je de arbeidsovereenkomst tijdens de proeftijd per direct opzeggen. Ook de werknemer mag dat doen.

Belangrijk om te weten:

• Je hebt hier geen toestemming voor nodig van het UWV of de kantonrechter.
• Ook geldt er geen opzegtermijn.
• De opzegging hoeft niet schriftelijk plaats te vinden. Vraagt de werknemer wel om een schriftelijke toelichting op de reden van het ontslag? Dan moet je die geven.
• De bewijslast van het proeftijdontslag ligt bij de werkgever. Als werkgever moet je dus bewijzen dat je de werknemer binnen de proeftijd hebt ontslagen. Het kan vrij lastig zijn om te bewijzen dat je als werkgever de werknemer mondeling hebt ontslagen. Advies is dan ook om achteraf bewijsproblemen te voorkomen om de opzegging altijd schriftelijk te bevestigen.
• Een belangrijk detail is dat je een arbeidsovereenkomst zelfs kunt beëindigen voordat de werknemer daadwerkelijk is gestart. Met een geldig beroep op de proeftijd kun je de overeenkomst dus ook opzeggen als de werknemer nog geen dag heeft gewerkt. 

Wanneer is beëindiging tijdens de proeftijd niet toegestaan?

Tijdens de proeftijd heb je geen redelijke ontslaggrond nodig. De ontslagverboden wegens ziekte en zwangerschap zijn niet van toepassing tijdens de proeftijd. Dat betekent echter niet dat alles is toegestaan.

• De reden voor het ontslag moet passen binnen de regels van goed werkgeverschap.
• Ook mag de grond voor het ontslag niet discriminerend van aard zijn.

Een werknemer kan bijvoorbeeld tijdens ziekte worden ontslagen, maar ziekte zelf mag niet de reden voor het ontslag zijn. Juist dit onderscheid zorgt in de praktijk regelmatig voor discussie. 

Daarom is het verstandig om zorgvuldig vast te leggen waarom je besluit om afscheid te nemen van een werknemer tijdens de proeftijd.

Voorkom problemen door een correcte toepassing van de proeftijd

Voor zorgorganisaties, praktijken en andere werkgevers in de zorg is een correct arbeidscontract belangrijk. Personeelsvraagstukken zijn vaak al complex genoeg door veranderende wet- en regelgeving, cao-afspraken en de krappe arbeidsmarkt.

Twijfel je of een proeftijdbeding geldig is? Of vraag je je af of ontslag tijdens de proeftijd in jouw situatie mogelijk is? Laat je dan tijdig adviseren. Zo voorkom je juridische discussies achteraf en weet je zeker dat je handelt binnen de wettelijke kaders.