Zo vindt Mariska na een nachtdienst haar ritme terug
Na een nachtdienst staat de ochtendspits nog tussen jou en je bed. Oncologieverpleegkundige Mariska Kruithof (28) kent dat maar al te goed. Ze deelt wat haar helpt: van een rustige dag vooraf tot een afspraak om voor uit bed te komen.

Als Mariska na een nachtdienst in de file staat, moet ze haar best doen wakker te blijven. Haar werk zit erop, maar naar bed kan ze nog niet. Eerst moet ze door het drukke verkeer naar huis. 'Dat vind ik echt pittig. Ik wil dan zo snel mogelijk thuis zijn.' Thuis houdt ze het kort: snel iets eten, douchen en naar bed. Maar met slapen alleen is ze nog niet terug in haar gewone ritme.
Niet te druk en niet te rustig
Mariska werkt ongeveer 4,5 jaar als oncologieverpleegkundige. Nachtdiensten horen erbij. Medewerkers mogen zelf hun rooster indelen en Mariska doet er meestal 2 per maand. Soms wat meer, soms een maand helemaal geen. 'Als het er meer worden, merk ik dat ik dat zwaar vind. Je slaapt overdag en in de avond moet je alweer klaarstaan om naar je werk te gaan.'
Toch waardeert ze ook de rust van de nacht. Patiënten hoeven niet naar de polikliniek of naar onderzoeken. Daardoor is er tijd om de administratie bij te werken. En met een leuke collega kan een rustige dienst ook gezellig zijn. 'Mijn ideale nachtdienst is niet te druk, maar ook niet te rustig. Dat je denkt: de tijd gaat lekker snel en ik kan mijn dingen afvinken. Je wilt niet steeds op de klok kijken hoeveel uur je nog moet.'
Het aantal uren is hetzelfde, maar lichamelijk vind ik de nacht zwaarder.
Om 04:00 uur komt de dip
De voorbereiding begint voor Mariska al overdag. Ze blijft thuis, doet rustig aan en probeert uit te slapen. Afspraken plant ze liever op een ander moment. Ook het avondeten schuift ze wat op, zodat ze niet meteen aan het begin van haar dienst weer trek heeft. Dat helpt haar om aan de nacht te beginnen.
Toch voelt ze rond 04:00 uur de vermoeidheid. 'Je krijgt het koud, je wordt moe en je hebt eigenlijk nergens meer zin in. Dan hoop je dat je dienst al voorbij is, maar je moet nog wel even. Een rondje lopen helpt dan, of een kopje koffie.'
Na vieren drinkt ze geen koffie of energiedrank meer. 'Ik wil thuis wel kunnen slapen. Even de ogen dichtdoen tijdens een heel rustige nacht heb ik ook geprobeerd, maar dat werkt voor mij minder goed. Net als je een beetje wegzakt, belt er een patiënt of word je gebeld door een arts. Dan moet je ineens weer aanstaan.'
Ook na een rustige dienst heeft ze soms het gevoel dat ze veel langer heeft gewerkt. 'Het aantal uren is hetzelfde, maar lichamelijk vind ik de nacht zwaarder. Misschien omdat je dat dagritme nog ergens in je systeem hebt.'
Een afspraak om voor op te staan
Na een reeks nachtdiensten plant Mariska het liefst eerst avonddiensten om weer in haar ritme te komen. 'Dan hoeft ik niet meteen om 06:00 uur op voor een vroege dienst. Alleen heeft die oplossing ook een nadeel: ik blijf langer in dat late ritme hangen. Ik moet echt in de ochtend iets hebben, of het nou werk is of een andere afspraak, waardoor ik mijn bed uit moet. Anders blijf ik toch te lang liggen.' Op een vrije dag maakt ze bijvoorbeeld een lunchafspraak met haar ouders of vriendinnen. Ze heeft dan iets leuks om naar uit te kijken. 'Misschien ben ik dan niet op mijn best, maar het is wel altijd leuk.'
Na een nachtdienst moet ik echt in de ochtend iets hebben waardoor ik mijn bed uit moet.
Mariska’s tips
Wat helpt Mariska rond een nachtdienst? Iedereen heeft een eigen ritme, dit werkt voor háár:
- Plan de dag vóór je nachtdienst niet te vol
- Schuif je avondeten een beetje op
- Neem genoeg eten en drinken mee
- Drink na vieren geen koffie of energiedrank meer
- Plan na je dienst een afspraak, zodat je een reden hebt om op te staan
Met de taxi naar je nachtdienst
Met die tip won Mariska in juni 2026 een prijs tijdens Nursing Experience. Samen met 2 collega's mocht ze op kosten van VvAA met de taxi naar een nachtdienst en na afloop weer naar huis. Daarmee hoefde ze op een vermoeid moment even niet zelf te rijden. Vooral na de dienst was dat prettig. 'Het voelde veiliger om het rijden aan iemand anders over te laten.'
Je eerste nachtdienst? Zo bereid je je voor
Wie voor het eerst nachtdiensten gaat werken, hoeft daar volgens Mariska niet tegenop te zien. Het helpt wel om te weten wat je nodig hebt. 'Neem voldoende eten en drinken mee en zorg dat je genoeg slaapt. Vooral de dag vóór een nachtdienst zou ik niet te vol plannen. Sommige mensen denken: ik ben de hele dag vrij, dus ik kan nog naar de tandarts of de kapper. Ik zou zeggen: doe dat liever niet. Neem gewoon een beetje rust. Wees lief voor jezelf.'
Nachtdienst bij wintertijdwisseling voor zorgprofessionals extra zwaar
Bijna de helft van de ondervraagde zorgprofessionals ervaart nachtdiensten tijdens de wintertijdwisseling als zwaarder. Dat blijkt uit een VvAA-peiling onder zorgprofessionals. Ook na een gewone nachtdienst werkt de belasting lang door: meer dan de helft van de respondenten heeft 3 tot 4 dagen nodig om het gebruikelijke energieniveau terug te krijgen.
Meer lezen?
Fietsen tussen wildlife in Tanzania
Fietsen rond de Kilimanjaro voor Amref Health Africa: VvAA-collega's Remco en Rick delen hun ervaringen.
Nachtdienst bij wintertijdwisseling voor zorgprofessionals extra zwaar
VvAA peiling: herstel na nachtdienst duurt vaak 3 tot 4 dagen.
Blog: Een ketenteam
Klinisch patholoog Bojou Neecke over hoe samenwerking in de zorgketen leidt tot betere patiëntenzorg.
Klinisch chemicus en VvAA-lid Ank van Tilburg: 'Alle vrouwen verdienen dezelfde kansen'
Met haar nalatenschap helpt Ank van Tilburg meisjes bouwen aan een betere toekomst.