<p>Dokterszorg Friesland is de regionale huisartsorganisatie van Friesland. Martijn vat het met een glimlach samen: ‘Noem de onderwerpen en we zijn erbij betrokken.’ De organisatie ondersteunt huisartspraktijken overdag met zorgprogramma’s voor chronische zorg, digitalisering, opleidingen, procesverbetering en organisatieverandering. In de avond, nacht en weekenden organiseert en voert Dokterszorg (Dokterswacht) de spoedzorg uit: 1 triagecentrum en 5 huisartsenposten in de provincie.</p>
<p>Sinds 2012 gebeurt dat vanuit 1 organisatie. Daarvoor waren de huisartsenpost, de opleidingen en de chronische zorg gescheiden. De afgelopen jaren is de rol breder geworden, vertelt Martijn. We zijn steeds meer domeinoverstijgend en netwerkgericht bezig, bijvoorbeeld rond positieve gezondheid.</p>
<h2>Friese kracht, Friese uitdaging</h2>
<p>Als Martijn de huisartsenzorg in Friesland beschrijft, begint hij bij wat hij de ‘Friese kracht’ noemt. Hoewel hij zelf geen Fries is, herkent hij het meteen. ‘Dat Friese mienskip, die gezamenlijkheid, dat is de bodem’, zegt hij. ‘En dat gaat ook wel gepaard met eigenwijsheid en pragmatisme. Een beetje ‘niet lullen maar poetsen’.’</p>
<p>Die kracht kent ook een keerzijde. ‘Wat nog wel eens een uitdaging is: iets wat van buiten de provincie komt laten landen in de provincie’, zegt Martijn. ‘Als het niet in Friesland is bedacht, wordt het minder snel omarmd. In tijden van krapte en snelle verandering kan dat het lastiger maken om nieuwe oplossingen op te schalen.’</p>
<h2>Tekort op meerdere fronten</h2>
<p>Dat de krapte in Friesland groot is, merkt Martijn elke dag. Het gaat om huisartsen in het algemeen, of iemand nu waarnemer is of praktijkhouder. Tegelijk ziet hij een trend die de praktijkopvolging ingewikkeld maakt: er zijn veel waarnemers, maar minder mensen die de stap naar praktijkhouderschap willen zetten. ‘Het praktijkhouderschap is lastig’, zegt hij. ‘Daar komt administratie bij, personeelszaken, contractering, juridische zaken. Daar word je niet voor opgeleid.’</p>
<p>Naast het tekort aan huisartsen ziet hij ook dat ondersteunend personeel schaarser wordt. ‘Doktersassistenten beginnen nu ook te komen’, zegt hij. De oorzaken zijn niet eenvoudig aan 1 factor toe te schrijven, maar Martijn ziet wel een patroon: regio’s dichtbij universiteitssteden hebben het vaak makkelijker. ‘Daar waar je dichtbij opleidingen zit, zie je over het algemeen minder tekort’, zegt hij. ‘Friesland ligt geografisch minder gunstig, waardoor het moeilijker is om professionals aan te trekken die geen binding met de provincie hebben.’</p>

Afbeeldingen Algemeen (5)

<h2>Solidariteit onder druk</h2>
<p>Friesland leunt traditioneel op samenwerking en onderlinge solidariteit tussen praktijken. Dat helpt om de dagelijkse praktijk draaiende te houden, zeker als er uitval is of tijdelijke gaten in roosters. Maar juist die vanzelfsprekendheid staat onder druk, waarschuwt Martijn. ‘Als jij steeds meer moeite hebt om je praktijk goed draaiende te houden en je moet elke keer een beroep doen op de buren… dat doet wat in de onderlinge relatie’, zegt hij. ‘Ik maak me het meeste zorgen over de druk die er staat op de solidariteit en gezamenlijkheid binnen de huisartsenzorg.’</p>
<h2>Aanknopingspunten: organiseren, samenwerken, ontzorgen</h2>
<p>Toch is Martijn niet somber. Er zijn volgens hem duidelijke aanknopingspunten om de krapte en de druk op praktijken beter het hoofd te bieden, juist door anders te organiseren. Het begint bij de praktijk zelf: slimmer werken, processen verbeteren en beter organiseren. Daarnaast is het nodig dat praktijken elkaar makkelijker vinden en in groter verband samenwerken, zeker rondom continuïteit: ziekte, vakantie, scholing en tijdelijke uitval.</p>
<p>Een derde laag ligt buiten de praktijk. Niet elke vraag hoeft bij de huisarts te landen, benadrukt Martijn. Dat vraagt om domeinoverstijgende samenwerking met bijvoorbeeld thuiszorg en het sociaal domein, en ook om domeinoverstijgende triage: ‘Welke vraag moet nou waar opgelost worden?’&nbsp;</p>
<h2>Opleiden in de provincie</h2>
<p>Een belangrijk deel van de oplossing zit volgens Martijn ook in de opleidingsketen. Dokterszorg zet in op ‘dichtbij opleiden’, zodat mensen al tijdens hun opleiding binding krijgen met de provincie. Er is gestart met decentraal opleiden in Leeuwarden en omgeving: een deel van de huisartsopleiding vanuit Groningen is naar Friesland gehaald. Daarnaast is samen met het mbo een BBL-opleiding voor doktersassistenten opgezet. ‘We proberen er echt voor te zorgen dat we vanaf het moment dat mensen opgeleid worden, dat ook in de provincie te doen’, zegt Martijn.</p>

<h2>Hybride huisartsenzorg als versneller</h2>
<p>Waar Dokterszorg nu stevig op inzet, is hybride huisartsenzorg: digitaal waar het kan, fysiek waar het moet. Het doel is om met dezelfde mensen een grotere populatie te kunnen bedienen. In Friesland heeft Dokterszorg zelfs een eigen huisartspraktijk opgezet. Dat bood continuïteit, maar maakte ook zichtbaar hoe lastig het is om voldoende huisartsen te vinden.</p>
<p>Daarom wordt nu steeds meer gewerkt met zorg op afstand: huisartsen die elders in het land wonen, leveren een deel van de zorg telefonisch of digitaal. ‘Huisartsenzorg zal altijd ook fysiek op een praktijk gedaan moeten worden’, zegt Martijn. ‘Maar wij zien dat we ongeveer 70 à 75 procent van de zorgvragen in eerste instantie op afstand kunnen beantwoorden.’ Dat is geen doel op zich, benadrukt hij, maar een manier om de schaarste op te vangen en de beschikbare capaciteit slimmer in te zetten.</p>
<h2>Verzuim: vaak een combinatie</h2>
<p>Ook verzuim komt in het gesprek terug, omdat het personeelstekort en werkdruk elkaar versterken. Martijn ziet dat kortdurend verzuim vaak ‘gewone’ oorzaken heeft, zoals griep. Middellang en langdurig verzuim is volgens hem vaker complexer. ‘Dat is vaak toch echt wel een combinatie tussen privé en werk’, zegt hij. Vooral wanneer het werk weinig ruimte biedt om te schuiven in roosters en werktijden, kan het snel knellen als er thuis ook veel speelt. ‘Dan loopt het emmertje wel over’, zegt Martijn. ‘En dat is wel een recept voor langduriger uitval.’</p>
<h2>Onbekendheid met regelingen</h2>
<p>Wat Martijn opvalt, is dat er veel instrumenten bestaan om verzuim te voorkomen of beter te begeleiden, maar dat ze niet altijd bekend zijn. ‘Wij als organisaties en ook een praktijk zijn onvoldoende op de hoogte van: wat kunnen we eigenlijk allemaal?’ zegt hij. Hij ziet daar een duidelijke kans: mogelijkheden beter zichtbaar maken, preventief en curatief.</p>
<p>Zelf werkt Martijn mee aan de cao-delegatie voor de huisartsen. In de cao zijn regelingen ontwikkeld die medewerkers meer ruimte kunnen geven, bijvoorbeeld via PLB-uren die in een ‘spaarpotje’ kunnen worden opgebouwd om tijdelijk te ontlasten. Dat is extra relevant nu mantelzorg vaker voorkomt. ‘Onze medewerkers worden ouder en daar wordt het beroep op hen als mantelzorger groter’, zegt hij. ‘Daar zul je als werkgever en werknemer samen het gesprek over moeten voeren: hoe doen wij dit?’</p>
<h2>2030 begint nu</h2>
<p>Als Martijn vooruitkijkt naar 2030, voelt dat niet als ‘later’, maar als dichtbij. Over vier jaar moeten volgens hem al zichtbare stappen gezet zijn. Hij hoopt op een combinatie van meer samenwerking en meer digitalisering, maar met een belangrijke kanttekening: ‘Digitalisering niet als doel, maar als middel.’</p>
<p>Ook AI zal daarin een rol spelen, verwacht hij. Niet om de huisarts te vervangen, maar om de eerste fase van vragen slimmer te organiseren. Martijn ziet nu al hoe digitale kanalen druk kunnen wegnemen. Dokterszorg heeft bijvoorbeeld een chatmogelijkheid in de avond-, nacht- en weekendzorg. ‘Dat neemt echt de druk op ons triagecentrum weg’, zegt hij. ‘Er zijn al voorbeelden dat het eerste deel van die vragen door een chatbot wordt beantwoord, en daarna geautoriseerd door doktersassistenten, verpleegkundigen of huisartsen.’ Die ontwikkeling zal verder gaan.</p>
<p>De kern van zijn verhaal is nuchter en tegelijk ambitieus: er komen geen extra mensen bij. De zorgvraag groeit wel. ‘Wij gaan echt niet meer mensen krijgen’, zegt Martijn. ‘Dus je zult je anders moeten organiseren, omdat je met minder mensen een andere zorgvraag te bedienen hebt.’ Friesland probeert dat te doen op de manier die bij de provincie past: samen, pragmatisch en met de blik op wat vandaag al kan, zodat de huisartsenzorg ook morgen toegankelijk blijft.</p>

<p>Martijn was ook te gast in de podcast. Hoe zorgen regionale huisartsenorganisaties, andere organisaties en zorgverleners samen voor goede zorg in de regio: nu én in de toekomst? Een podcast vol inspiratie en ervaringen over thema's als digitalisering, continuïteit en verzuim. </p>

Podcast

Samenwerken

Regionale samenwerking

De huisartsenzorg in Friesland staat bekend om een sterke eigenheid en een groot vermogen om dingen samen op te lossen. 

Samen organiseren slimmer werken 

Huisartsenzorg in Friesland: bekend om een sterke eigenheid en groot vermogen om dingen samen op te lossen.

<p><strong>De huisartsenzorg in Friesland staat bekend om een sterke eigenheid en een groot vermogen om dingen samen op te lossen. Tegelijkertijd is de provincie een van de gebieden waar de krapte het hardst voelbaar is. Martijn van der Werff, bestuurder van Dokterszorg Friesland, ziet die spanning dagelijks terug. ‘Er zijn nog nooit zoveel huisartsen geweest in Nederland’, zegt hij. ‘Alleen: ze zijn ongelijk verdeeld over het land. Friesland is 1 van de gebieden waar de grootste krapte zit.’</strong></p>

Friese huisartsenzorg: samen organiseren, slimmer werken 

<p>De druk op de huisartsenzorg neemt toe. Zorgvragen worden complexer, personeelstekorten groeien en de administratieve last blijft hoog. Tegelijkertijd biedt digitalisering nieuwe kansen. Maar hoe zorg je dat technologie het werk echt verlicht en niet juist extra belasting oplevert?</p>
<p>Denise Jordaan, manager IT &amp; digitale zorg bij Hadoks, ziet het dagelijks in de regio Haaglanden. ‘De grootste uitdaging is het bereikbaar en beschikbaar houden van de zorg,’ zegt ze. ‘Digitalisering kan daarin ondersteunen, mits het goed is ingericht en echt aansluit bij de praktijk.’</p>
<h2>Een complexe regio met grote verschillen</h2>
<p>Hadoks is de regionale huisartsenorganisatie van, voor en door huisartsen in Haaglanden. De organisatie regelt de huisartsenspoedzorg in de avond, nacht en weekenden en ondersteunt praktijken overdag. Daarnaast vertegenwoordigt Hadoks huisartsen in regionale samenwerkingen met ziekenhuizen, gemeenten en zorgverzekeraars.</p>
<p>‘Onze rol is om de huisartsenzorg toegankelijk en toekomstbestendig te houden,’ vertelt Denise. ‘Dat doen we door gezamenlijk voorzieningen te organiseren, praktijken te ontzorgen en regionaal samen te werken, ook op het gebied van digitalisering.’</p>
<p>Die regionale samenwerking is geen luxe. Haaglanden is groot en complex georganiseerd, met veel VVT-organisaties en twee grote ziekenhuizen die ieder met eigen systemen werken. ‘Die versnippering maakt veilige en eenduidige informatie-uitwisseling ingewikkeld.’</p>
<p>Daar komt bij dat de regio grote sociaaleconomische verschillen kent. Sommige wijken behoren tot de rijkste van Nederland, andere tot de armste. ‘We hebben te maken met grote gezondheidsverschillen, culturele diversiteit, meertaligheid en een hoog percentage laaggeletterdheid. Digitale oplossingen moeten daarop aansluiten. Anders vergroot digitalisering de ongelijkheid in plaats van dat het de zorg toegankelijk houdt.’</p>
<h2>Meer dan techniek alleen</h2>
<p>De invoering van digitale triage is daar een goed voorbeeld van. Volgens Denise vraagt dat om veel meer dan een nieuwe tool installeren. ‘Het vereist sturing op kwaliteit en veiligheid. We combineren onze kennis van zorgprocessen met technologische ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie. Alleen dan kan zo’n oplossing echt waarde toevoegen.’</p>
<p>Toch lopen praktijken bij implementatie regelmatig tegen dezelfde drempels aan. ‘Er is vaak terughoudendheid. De angst dat digitalisering extra werk oplevert of onbekende risico’s met zich meebrengt. En eerlijk is eerlijk: implementatie kost aandacht en tijd. Dat is schaars in een volle praktijk.’ Daarom zet Hadoks sterk in op begeleiding, training en het delen van ervaringen tussen praktijken. ‘Goede voorbeelden werken aanstekelijk.’</p>

Denise Jordaan

<h2>De angst voor minder persoonlijk contact</h2>
<p>Een van de grootste zorgen bij digitalisering bleek achteraf onnodig. ‘Je hoort vaak dat het zou leiden tot minder persoonlijk contact tussen huisarts en patiënt,’ zegt Denise. ‘Maar vaak zien we juist het tegenovergestelde.’</p>
<p>Een concreet voorbeeld is AI-ondersteuning tijdens consulten, waarbij gesprekken automatisch van spraak naar tekst worden omgezet. ‘Dat vermindert de administratieve last. Zorgverleners hoeven minder te typen en hebben meer aandacht voor de patiënt. Zowel zorgverleners als patiënten reageren daar positief op.’ Voor Denise is dat een belangrijke toetssteen: ‘Als een oplossing geen tijd bespaart of de werkdruk niet verlaagt, dan beginnen we er niet aan. Digitalisering moet het werk makkelijker maken, anders voegen we niets toe.’</p>
<h2>Vertrouwen in de AI Triage Assistent</h2>
<p>Hadoks werkt momenteel aan de ontwikkeling van een AI Triage Assistent voor de huisartsenspoedzorg. Een innovatie waar Denise veel vertrouwen in heeft. ‘Deze AI-gestuurde tool ondersteunt vóór en tijdens het triagegesprek. In de toekomst kan het systeem meeluisteren, informatie analyseren en triagisten helpen met relevante vervolgvragen of het signaleren van patronen.’</p>
<p>Het doel is helder: sneller een eerste inschatting van de urgentie maken en patiënten met een hoog risico eerder herkennen. ‘We verwachten dat dit grote impact heeft op zowel de kwaliteit van de triage als de efficiëntie van het spoedzorgproces. Zo dragen we bij aan toegankelijke, betaalbare en toekomstbestendige spoedzorg.’</p>
<h2>Verschillende snelheden, één gezamenlijke koers</h2>
<p>Met 360 huisartsleden kent Hadoks grote verschillen in tempo en werkwijze. ‘Bij oplossingen die praktijken individueel kunnen toepassen, werken we met koplopers. Hun ervaringen gebruiken we om anderen te inspireren.’</p>
<p>Gaat het om noodzakelijke regionale veranderingen, dan biedt Hadoks extra begeleiding of financiële ondersteuning. ‘We organiseren het zo dat alle praktijken kunnen aansluiten en zoveel mogelijk worden ontlast.’</p>
<p>De belangrijkste les voor andere regio-organisaties? Volgens Denise draait het niet om techniek, maar om visie. ‘Regionale samenwerking slaagt alleen als je iedereen vroeg en transparant meeneemt in de koers. Onze strategie heet niet voor niets ‘De Kracht van Samen’. We betrekken huisartsen en assistentes bij elke verandering en toetsen steeds of het in de praktijk echt meerwaarde oplevert.’</p>
<h2>Digitale zorg met menselijke maat</h2>
<p>Toch blijft het zoeken naar balans. Zorg moet volgens Denise nooit uitsluitend digitaal worden. ‘Persoonlijk contact moet altijd beschikbaar blijven, zeker voor mensen die moeite hebben met techniek. Juist door digitale kanalen in te zetten voor wie dat kan, blijft de zorg toegankelijk en menselijk voor degenen die het hardst hulp nodig hebben.’</p>
<p>Ze erkent ook dat er nog werk te doen is. ‘We slagen er nog niet altijd in om specifieke patiëntengroepen voldoende te ondersteunen. De middelen en expertise ontbreken soms. Maar het bewustzijn groeit. We moeten voorkomen dat de kloof tussen patiënten groter wordt door digitalisering.’</p>

<h2>Wat vraagt samenwerking van leiderschap?</h2>
<p>Voor Denise persoonlijk betekende regionale samenwerking ook een leerproces. ‘Ik heb moeten leren mijn focus te verleggen naar het concrete en uitvoerbare. Wat heeft de huisarts of assistente hier morgen aan? Welke directe meerwaarde levert dit op?’</p>
<p>En misschien nog wel belangrijker: ‘Ik heb moeten afleren om te snel te willen gaan. Een plan is pas goed als het realistisch en behapbaar is voor de werkvloer, niet alleen als het theoretisch klopt.’</p>
<h2>Over 5 jaar</h2>
<p>Als het lukt om de ingezette koers vast te houden, ziet Denise een regio waarin huisartsen nog beter worden ondersteund door centrale voorzieningen. Waar wijkgericht wordt gewerkt en verschillen tussen buurten serieus worden genomen. ‘Patiënten in de regio Haaglanden moeten kunnen rekenen op toegankelijke huisartsenzorg van goede kwaliteit: toekomstbestendig ingericht, overdag en in de avond, nacht en weekenden.’</p>
<p>Digitalisering is daarin geen doel op zich, maar een middel. ‘Het gaat uiteindelijk niet om de technologie,’ besluit Denise. ‘Het gaat erom dat we samen de zorg toegankelijk en menselijk houden. Daar maken we het verschil.’</p>

<p>Denise was ook te gast in de podcast. Hoe zorgen regionale huisartsenorganisaties, andere organisaties en zorgverleners samen voor goede zorg in de regio: nu én in de toekomst? Een podcast vol inspiratie en ervaringen over thema's als digitalisering, continuïteit en verzuim.&nbsp;</p>

Denise Jordaan (manager IT & digitale zorg bij Hadoks) over regionale samenwerking, AI-triage en samenwerken. 

Digitalisering moet de zorg menselijker maken. 

<p><strong>Denise Jordaan (manager IT &amp; digitale zorg bij Hadoks) over regionale samenwerking, AI-triage en de kracht van samen.</strong></p>

‘Digitalisering moet de zorg menselijker maken, niet afstandelijker’ 

<p>‘Digitalisering zit bij ons echt een beetje in het DNA,’ zegt Maud Voermans, directeur van Zorroo. ‘We zijn er al heel lang mee bezig. Eerst met digitaal consult en digitaal contact. Nu zetten we de volgende stap: de toeleiding naar zorg zo veel mogelijk digitaal maken.’</p>
<h2>Eén regionale aanpak</h2>
<p>Zorroo ondersteunt 36 huisartsenpraktijken in een werkgebied van ongeveer 161.000 inwoners. Naast ondersteuning bij chronische zorg, GGZ, jeugdhulp en praktijkmanagement heeft de organisatie een eigen huisartsenspoedpost. Ook organiseert Zorroo zogenoemde anderhalvelijnszorg: gespecialiseerde huisartsenzorg in samenwerking met het ziekenhuis, zodat inwoners dichter bij huis geholpen kunnen worden.</p>
<p>De organisatie wil de hele zorgketen slimmer laten aansluiten: van eerste vraag tot passende plek. ‘We willen af van het “kastje-naar-de-muur”-gevoel,’ zegt Voermans. ‘Als een vraag niet bij de huisarts hoort, moet iemand niet eerst 3 keer verkeerd uitkomen. We willen dat het systeem direct helpt door te leiden naar de juiste plek.’</p>
<h2>Van digitaal contact naar digitale toegang</h2>
<p>De ambitie gaat verder dan alleen online een e-consult kunnen sturen. Zorroo wil dat inwoners via 1 digitale ingang hun vraag kunnen stellen, waarna automatisch wordt bepaald waar die vraag het beste thuishoort: bij de huisarts, bij een andere zorgverlener of via een zelfzorgadvies. ‘We verwijzen nu vaak naar Thuisarts, maar wij willen dat als de vraag toch bij de praktijk binnenkomt, het antwoord al klaar kan staan,’ legt Voermans uit. ‘Bijvoorbeeld een zelfzorgadvies, of een conceptantwoord dat door AI is voorbereid. De huisarts of assistent kan dat vervolgens controleren of aanpassen. Zo bespaar je tijd en kun je meer patiënten helpen.’</p>
<p>Opvallend is dat alle praktijken in de regio tegelijkertijd meedoen. ‘We hebben gezegd: dit laten we niet aan individuele praktijken over. Al onze 36 praktijken doen mee. Daardoor maak je direct impact en kun je ook regionaal campagne voeren.’</p>
<p>Die campagne, ‘Hoezo! De huisarts niet bellen’, moet inwoners stimuleren om hun vraag digitaal te stellen. Omdat Zorroo ook een eigen huisartsenspoedpost heeft, kan de digitale triage bovendien doorlopen buiten kantooruren. ‘Als het spoed is, wordt de vraag automatisch doorgezet naar de huisartsenspoedpost.’</p>

Afbeeldingen Algemeen (3)

<h2>Iedereen moet mee kunnen doen</h2>
<p>Tegelijkertijd wil Zorroo voorkomen dat digitalisering een drempel wordt. ‘We weten dat dit voor veel mensen makkelijk is, maar niet voor iedereen,’ zegt Voermans. ‘Denk aan mensen met lage gezondheidsvaardigheden of mensen die minder digitaal vaardig zijn.’ Opvallend genoeg maken juist veel ouderen gebruik van de digitale triage. ‘Zij nemen vaker contact op met de huisarts en nemen de tijd om de vragen in te vullen.’ Gemiddeld doen ouderen er ongeveer 8 minuten over, jongeren 3 tot 4 minuten. ‘Dat is vaak nog steeds korter dan de tijd die je in de wacht staat als je belt.’</p>
<p>Voor mensen die echt niet digitaal kunnen of willen, blijft telefonische bereikbaarheid voorlopig bestaan. Daarnaast doet Zorroo samen met Tilburg University onderzoek naar mensen die de digitale route bewust vermijden. ‘Dat zijn vaak dezelfde mensen die bij de supermarkt nog bij de gewone kassa staan en niet bij de zelfscan.’</p>
<h2>Verandering in de praktijk</h2>
<p>De digitale aanpak vraagt ook iets van de huisartsenpraktijken zelf. Sommige praktijken zijn enthousiast en merken dat het werk rustiger wordt. ‘Er zijn praktijken die bijna checken of de telefoonlijn het nog wel doet omdat er zo weinig telefoontjes binnenkomen,’ vertelt Voermans. Andere praktijken hebben meer tijd nodig om hun werkprocessen aan te passen. ‘Als je een digitale ingang toevoegt, moet je ook durven om een andere ingang deels af te bouwen. Anders stapelt het werk zich op.’ Daarom trekt Zorroo bewust 2 tot 3 jaar uit om de verandering goed te begeleiden.</p>
<p>Ook doktersassistenten spelen daarin een belangrijke rol. Via een meerdaags scholingstraject, de ‘Zorroo Masters’, worden zij meegenomen in de veranderingen. ‘Er leefde ook angst: neemt AI straks mijn werk over? Daarom hebben we samen gekeken: wat vind je leuk aan je werk en wat kun je doen met de tijd die vrijkomt?’</p>

<h2>Meer zorg met hetzelfde aantal mensen</h2>
<p>Dat digitalisering daadwerkelijk effect heeft, blijkt nu al uit de cijfers. ‘We hebben in onze regio met hetzelfde aantal FTE al 5.000 patiënten extra kunnen inschrijven,’ zegt Voermans. Dat terwijl het systeem nog volop in ontwikkeling is. ‘We zien nog haken en ogen. Maar doordat we de toegang beter organiseren, lukt het om meer mensen huisartsenzorg te bieden met dezelfde mensen.’</p>
<p>Volgens Voermans is dat precies waar digitalisering voor bedoeld is. ‘Niet als doel op zich, maar zodat we onze tijd kunnen besteden aan de mensen die het echt nodig hebben. En zodat huisartsenzorg toegankelijk blijft voor iedereen.’</p>

<p>Maus was ook te gast in de podcast. Hoe zorgen regionale huisartsenorganisaties, andere organisaties en zorgverleners samen voor goede zorg in de regio: nu én in de toekomst? Een podcast vol inspiratie en ervaringen over thema's als digitalisering, continuïteit en verzuim. </p>

Wie huisartsenzorg nodig heeft, merkt het steeds vaker: de route naar zorg wordt digitaler. 

‘Digitalisering zit in ons DNA’ 

<p><strong>Wie huisartsenzorg nodig heeft, merkt het steeds vaker: de route naar zorg wordt digitaler. Niet als doel op zich, maar als antwoord op een groter probleem: de druk op huisartsenpraktijken neemt toe en tegelijkertijd moet zorg toegankelijk blijven voor alle inwoners. Bij Zorroo, de regionale huisartsenorganisatie in Oosterhout en omgeving, wordt al jaren gewerkt aan digitale oplossingen om dat mogelijk te maken.</strong></p>

Maud Voermans: ‘Digitalisering zit in ons DNA’ 

<p>Huisartsen Coöperatie Amstelland is een vereniging-coöperatie waarin huisartsen uit onder meer Aalsmeer, Ouderkerk, Amstelveen en Uithoorn samenwerken. Het werkgebied loopt grofweg gelijk met dat van de huisartsenpost. De coöperatie is bedoeld om gezamenlijke belangen te behartigen en zaken regionaal te organiseren die individuele praktijken ontlasten. ‘Als er wat georganiseerd moet worden wat slimmer regionaal kan, dan pakken we dat ook regionaal op,’ zegt Frans.</p>
<p>Die samenwerking vraagt om duidelijke keuzes, ook financieel. De coöperatie wordt volledig gefinancierd door de huisartsen zelf. Praktijken betalen een contributie die kan oplopen tot enkele duizenden euro’s per jaar. ‘Dat is een fors bedrag,’ erkent Frans. ‘Dus daar mogen de leden ook iets voor verwachten.’</p>
<h2>Een systeem vol verschillen</h2>
<p>Voor grotere plannen werkt de coöperatie samen met de regio-organisatie, in Amstelland via Amsterdam Zorg. Daar is wel financiering beschikbaar, onder andere via zorgverzekeraars en innovatiegelden. De rolverdeling is helder: de coöperatie bepaalt richting en prioriteiten, de regio-organisatie voert uit. ‘Als wij zeggen dat we regionaal iets willen regelen, bijvoorbeeld op ICT of praktijkondersteuning, dan beleggen we dat daar,’ legt Frans uit.</p>
<p>Tegelijkertijd benoemt hij de complexiteit van het systeem. ‘Geldstromen en organisaties in de huisartsenzorg zijn een ratjetoe. In elke regio is het anders.’ Dat maakt samenwerking kwetsbaar en kan wrijving opleveren, zeker als onduidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is.</p>
<h2>De spanning van multidisciplinair samenwerken</h2>
<p>Samenwerking met andere disciplines is noodzakelijk en kan veel opleveren, benadrukt Frans. Toch schuurt het ook. Zorgverzekeraars sturen graag op schaalvergroting en multidisciplinaire verbanden, terwijl huisartsen soms het gevoel hebben grip te verliezen. ‘Er zit een multidisciplinair sausje overheen waarvan wij denken: ho eens, dit gaat ons vooral aan,’ zegt hij. ‘En dan beslissen anderen mee over wat er in onze spreekkamer gebeurt.’</p>
<p>Die spanning raakt direct aan de rol van de huisarts als spin in het web. Nieuwe initiatieven, projecten en samenwerkingen komen vaak alsnog bij de huisarts terecht. ‘Als fysiotherapeuten, apothekers of het sociaal domein iets willen, belandt het uiteindelijk vaak toch weer bij ons,’ zegt Frans. ‘En dan wordt de huisarts weer kartrekker.’</p>

<h2>Samenwerken kost ook tijd</h2>
<p>Daarmee ontstaat een hardnekkige misvatting: dat samenwerking automatisch ontlast. In de praktijk levert het ook extra werk op, vooral buiten de spreekkamer. ‘Als er één ding is waar huisartsen allergisch voor zijn, dan is het vergaderen,’ zegt Frans. Toch vraagt de huidige organisatie van de zorg om overleg, afstemming, MDO’s en werkgroepen. ‘Er lopen zoveel projecten dat er overal een huisarts gevraagd wordt om aan te schuiven.’</p>
<p>Dat botst met de manier waarop huisartsen zijn opgeleid en werken. ‘Wij zijn probleemoplossers,’ zegt Frans. ‘Probleem, 10 minuten en dan richting een oplossing. Bestuurlijke processen vragen juist geduld en lange adem, terwijl de opbrengst vaak pas jaren later zichtbaar wordt.’</p>
<h2>Grenzen stellen is onvermijdelijk</h2>
<p>Een rode draad in het verhaal van Frans is de noodzaak om grenzen te stellen. Er komen steeds meer taken op het bord van de huisarts die daar volgens hem niet thuishoren. Een deel komt uit de tweede lijn, maar minstens zo vaak gaat het om vragen die buiten de zorg vallen. ‘De verwachting is ontstaan dat als niemand het kan oplossen, je de huisarts maar belt,’ zegt hij.</p>
<p>Dat kost tijd, ook als je nee zegt. ‘Als ik iemand toch laat komen, ben ik zo 10 minuten kwijt aan uitleggen waarom ik iets niet ga doen.’ Tegelijkertijd is nee zeggen lastig voor een beroepsgroep die gewend is problemen op te lossen. Jongere huisartsen zijn daar volgens Frans iets beter in, maar ook zij lopen tegen dezelfde verwachtingen aan.</p>
<h2>Alleen mogelijk als het sociaal domein meebeweegt</h2>
<p>Begrenzen kan alleen werken als er aan de andere kant voldoende alternatieven zijn. Als taken naar de ‘juiste plek’ moeten, dan moet die plek ook beschikbaar zijn. Frans zag hoe snel het misgaat als dat niet zo is. ‘Ik verwees mensen met maatschappelijke problematiek door en kreeg terug: we nemen de komende drie maanden niemand aan. Dan zitten die mensen vervolgens weer bij mij in de spreekkamer.’</p>
<h2>Wat de patiënt ervan merkt</h2>
<p>Het uiteindelijke doel van samenwerking blijft volgens Frans overeind: patiënten sneller en beter op de juiste plek helpen. ‘Iemand met rugklachten zou niet eerst 3 keer naar de huisarts moeten, maar direct naar de fysiotherapeut,’ zegt hij. Hetzelfde geldt voor sociale en financiële problemen. Dat vraagt ook iets van patiënten. ‘Sommige mensen gaan liever naar de dokter, omdat die hen kent.’</p>
<p>De winst zit in tijdig handelen. Door problemen vroeg aan te pakken, voorkom je escalatie en zwaardere zorg later. ‘Als je mensen met sociale stress op tijd helpt, voorkom je dat het jaren aan suddert en uiteindelijk explodeert.’</p>

<h2>De toekomst vraagt om andere vaardigheden</h2>
<p>Vooruitkijkend maakt Frans zich minder zorgen over ideeën dan over wie ze moet uitvoeren. Jongere huisartsen zijn hard nodig in bestuur en samenwerking, maar de drempels zijn hoog. In de opleiding is volgens hem te weinig aandacht voor het zorgsysteem en voor besturen. ‘De opleiding is inhoudelijk sterk, maar organisatie en samenwerking krijgen te weinig ruimte.’</p>
<p>Besturen vraagt bovendien tijd en ruimte in een levensfase waarin jonge huisartsen al veel ballen in de lucht houden. En het gaat niet alleen om praktijkhouders. ‘Er is een grote groep huisartsen in vaste dienst en waarnemers,’ zegt Frans. ‘Die moeten we ook betrekken.’</p>
<h2>Klein houden om verbonden te blijven</h2>
<p>De kracht van Amstelland zit volgens Frans in de schaal. Met ongeveer 180.000 tot 190.000 patiënten is de regio groot genoeg om dingen samen te organiseren, maar klein genoeg om elkaar te kennen. ‘Je kunt alleen samenwerken als je elkaar kent,’ zegt hij. Die nabijheid zorgt voor vertrouwen en betrokkenheid, ook zichtbaar in de hoge opkomst bij ledenvergaderingen.</p>
<p>Tegelijkertijd schuilt daar een risico. ‘Alles moet steeds groter,’ zegt Frans. ‘Maar als je te groot wordt, verlies je de verbinding.’ Zijn ervaring tijdens de coronacrisis onderstreept dat. ‘Onder druk zie je hoe belangrijk vertrouwen en samenwerking zijn.’ Dat inzicht is gebleven. Want de druk op de huisartsenzorg neemt niet af. Oplossingen vragen om gezamenlijke keuzes, maar wel op een schaal waarop je elkaar nog kunt aankijken.</p>

<p>Frans was ook te gast in de podcast. Hoe zorgen regionale huisartsenorganisaties, andere organisaties en zorgverleners samen voor goede zorg in de regio: nu én in de toekomst? Een podcast vol inspiratie en ervaringen over thema's als digitalisering, continuïteit en verzuim. </p>

Frans Göbel

Meer taken, minder mensen en een groeiende verwachting dat de huisarts alles oplost. 

De huisarts als spin in het web: zegen en valkuil 

<p><strong>De druk op de huisartsenzorg is ook in Amstelland voelbaar. Meer taken, minder mensen en een groeiende verwachting dat de huisarts alles oplost. Frans Göbel, huisarts en bestuurder bij Huisartsen Coöperatie Amstelland, ziet hoe de huisarts steeds vaker fungeert als spin in het web van zorg, welzijn en maatschappij. Dat biedt kansen voor betere samenwerking, maar kent ook duidelijke valkuilen. ‘Je kunt alleen samenwerken als je elkaar kent en vertrouwt.’</strong></p>

<p>De huisartsenzorg verandert snel. In dit seizoen van De zorg leeft brengen we deze dynamiek in kaart. Bestuurders van regionale huisartsenorganisaties, huisartsen en andere professionals delen praktijkervaringen en persoonlijke verhalen over samenwerking, leiderschap en ondersteuning in de regio.</p>
<p>‘De huisartsenzorg wordt enorm geholpen door de verantwoordelijkheid die we als huisartsengroep zelf hebben genomen. Daardoor staan we niet op het menu, maar bepalen we zelf het menu. Dat is essentieel, zo houden we regie houden over ons mooie vak’, aldus Barbara de Doelder huisarts en bestuurder bij InEen.</p>
<p>Elke aflevering vertrekt vanuit een andere regio of casus: een actueel thema, een urgente uitdaging of juist een inspirerende praktijkverhalen. Wat werkt? Wat vraagt om een andere aanpak? En welke lessen zijn waardevol voor andere regio’s?</p>
<h2>Inspirerende afleveringen</h2>
<p><span class="NormalTextRun SCXW193707182 BCX8">In dit seizoen komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:&nbsp;</span></p>
<ul>
<li><span class="NormalTextRun SCXW193707182 BCX8">Praktijkopvolging en ondersteuning van huisartsenpraktijken&nbsp;</span></li>
<li><span class="NormalTextRun SCXW193707182 BCX8">Digitalisering van de huisartsenzorg&nbsp;</span></li>
<li><span class="NormalTextRun SCXW193707182 BCX8">Verzuim en personeelstekorten&nbsp;</span></li>
</ul>
<p>Met deze serie biedt VvAA een eerlijk en praktijkgericht beeld van regionale samenwerking in de huisartsenzorg dichtbij de werkvloer, met oog voor de uitdagingen én de oplossingen.</p>

<p>Meer informatie over de podcast, de sprekers en de afleveringen vind je hier. Ook vind je daar de luisterlinks (o.a. Spotify en Apple Podcasts).</p>

25 12 12 Vvaa De Zorg Leeft Lars Lensink, 21

Met de Zorgzoeker van VvAA zorgverzekering vind je snel een ziekenhuis, specialist, of andere zorgverlener bij jou in de buurt. Je ziet direct of wij een contract met deze zorgverlener hebben en welke vergoeding daarbij hoort.

Zorgzoeker

Zorgzoeker - VvAA Zorgverzekering

Bij VvAA ondersteunen we meer dan 130.000 zorgprofessionals op het gebied van recht, financiën en andere bedrijfsvoering. Dit doen we samen met 800 bevlogen teamspelers. Kom jij werken bij VvAA? Bekijk welke vacatures we hebben.

Werken bij

Werken bij VvAA - Vacatures

Bij VvAA geloven we in digitale service. Via de veelgestelde vragen of chatbot Vive krijg je het snelste antwoord op je vraag. Wil je toch liever iemand spreken? Vraag dan aan chatbot Vive om contact met een medewerker.

Bekijk service en contact

Contact met VvAA

Een podcastserie over regionale samenwerking in de zorg

Podcast De zorg leeft: seizoen twee 

Het is zover: 8 nieuwe afleveringen staan klaar. We duiken in regionale samenwerking in de huisartsenzorg.

<p><strong>Het is zover: 8 nieuwe afleveringen van VvAA-podcast De zorg leeft staan klaar. We duiken in een thema dat steeds belangrijker wordt in de huisartsenzorg: regionale samenwerking.</strong></p>

Nieuwe podcastafleveringen: De zorg leeft

Privacyverklaring

Algemene voorwaarden

Disclaimer

Toegankelijkheidsverklaring

Informatiebeveiliging

Cookiegebruik

Autoverzekering

Inboedelverzekering

Opstalverzekering

Doorlopende reisverzekering

Aansprakelijkheidsverzekering particulier

Zorgverzekering

Opleidingen en coaching

VvAA Legal

Praktijkadvies

Hypotheekadvies

Financiële administratie

Werkgeverszaken

Veelgestelde vragen

Schade melden

Gegevens wijzigen

Digitaal corresponderen

Verzekering opzeggen

Klacht indienen

Lidmaatschap

Vereniging en Groep

Regiokantoren

Kwaliteit en uw feedback

Pers

Hoe wil je contact opnemen?

<p>Functionele cookies zijn strikt noodzakelijk om de website van VvAA te laten werken zoals we bedoeld hebben. Ook zorgen ze ervoor om het gebruik van de website makkelijker te maken. Denk hierbij aan cookies die nodig zijn voor de chat, die je inloggegevens voor MijnVvAA tijdelijk bewaren of die je browserinstellingen opslaan zodat je onze website optimaal op je beeldscherm kunt bekijken. </p>
<p>Voor het gebruik van functionele cookies – die geen of slechts beperkte gevolgen hebben voor je privacy – is geen toestemming vereist. Deze cookies staan op ‘Altijd actief’ omdat het gaat om gerechtvaardigd belang volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Je kunt de functionele cookies niet uitschakelen.</p>

Functionele cookies

<p>Wij gebruiken analytische cookies van onder andere Piwik Pro om inzicht te krijgen in het functioneren en gebruik van de website. Deze (anonieme) inzichten gebruiken we om de website verder te verbeteren en eventuele problemen snel op te lossen.</p>
<p>Voor het gebruik van deze analytische cookies – die geen of slechts beperkte gevolgen hebben voor je privacy – is geen toestemming vereist. Deze cookies staan op ‘Altijd actief’ omdat het gaat om gerechtvaardigd belang volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Je kunt de analytische cookies niet uitschakelen.</p>

Analytische cookies

<p>Met behulp van marketing en personalisatie cookies verzamelen wij en derde partijen informatie over je bezoek aan onze website, om een beeld van je interesses en voorkeuren te krijgen. Deze cookies worden gebruikt om je zo relevant mogelijke berichten en advertenties te tonen op onze eigen website en op andere websites. Voor het gebruik van deze marketing en personalisatie cookies is je toestemming vereist. Je kunt deze cookies dus in- of uitschakelen.</p>

Marketing cookies

<p>Onze website gebruikt functionele en analytische cookies om je de beste gebruikerservaring te geven.</p>
<p>Naast deze cookies vragen we je toestemming om ook cookies te plaatsen die helpen om relevante berichten en advertenties te laten zien. Dit doen we samen met geselecteerde derde partijen. We plaatsen deze cookies alleen als je akkoord gaat.</p>
<p>Onderaan de website bij 'Cookiegebruik' kun je meer lezen over de verschillende soorten cookies op vvaa.nl.</p>

<h3>Stel je cookievoorkeur in</h3>
<p>Kies je voor 'Alles accepteren', dan plaatst VvAA functionele, analytische en marketing cookies.</p>

MijnVvAA

Ledenservice

Zorgorganisaties

Over VvAA

Lid worden

Uitloggen

<p>Door een tijdelijke storing kun je ons telefonisch niet bereiken. Wij werken hard aan een oplossing. Onze excuses voor het ongemak.</p>

Tijdelijke telefoonstoring

<p>Onze premies voor 2026 zijn gelijk aan die van 2025. Heb je nog geen VvAA Zorgverzekering? Bereken nu jouw premie.</p>

Nieuwe podcastafleveringen: De zorg leeft

Inspirerende afleveringen

Meer lezen?