‘Na een nachtdienst ben je eigenlijk niet fit genoeg om te rijden’

‘Ik werk 32 uur per week en 4 tot 6 nachtdiensten per maand, vertelt Bart. ‘Ik plan die diensten het liefst achter elkaar, omdat ik vooral moeite heb met het omschakelen. Als je eenmaal in het ritme zit, gaat het wel. Maar die eerste nacht… dan ben je eigenlijk gewoon 24 uur wakker.’

Bart werkt inmiddels zo’n 4,5 jaar als verpleegkundige op een brede chirurgische afdeling, waar naast traumachirurgie ook vaat-, gynaecologische en plastische chirurgie onder vallen. Hij noemt zichzelf meestal traumaverpleegkundige. ‘Trauma spreekt toch meer tot de verbeelding’, zegt hij lachend.

‘Je bent iemands houvast’

Het contact met patiënten op moeilijke momenten trekt Bart het meeste aan in zijn vak. ‘Mensen liggen bij ons vaak op hun meest kwetsbare punt. Ze weten niet wat er gaat gebeuren en moeten volledig op jou vertrouwen. Dat jij dan degene mag zijn die rust brengt of overzicht geeft, dat vind ik heel bijzonder. Je bent op zo’n moment echt iemands houvast.’

Dat werk vraagt ook iets van hemzelf. Zeker als patiënten overlijden of emoties hoog oplopen. ‘Je leert als verpleegkundige wel om het positieve extra op te slaan en het negatieve wat meer los te laten. Mensen reageren soms vanuit angst of stress. Dat moet je niet persoonlijk nemen. Ook heftige situaties probeer ik op het werk te laten. Ik trek als het ware mijn verpleegkundige jas uit en ben daarna gewoon weer Bart.’

‘Alsof ik een stuk van de rit kwijt was’

Volgens Bart onderschatten veel mensen de fysieke impact van nachtdiensten. Zeker onderweg naar huis. ‘Op het moment zelf voel je je vaak nog wel oké genoeg om te rijden. Maar rationeel weet je dat je reactievermogen trager is. Volgens mij wordt het weleens vergeleken met rijden na een paar glazen alcohol.’ Daarom probeert hij bewust alert te blijven onderweg. ‘Ik zet altijd een podcast op. Iets waardoor ik actief blijf luisteren. Rustige muziek helpt dan juist niet.’

Eén rit staat hem nog scherp bij. ‘Ik kwam thuis en realiseerde me ineens dat ik eigenlijk geen idee meer had hoe ik gereden was. Alsof ik een stuk van de rit kwijt was. Dat vond ik achteraf best heftig. Gelukkig was het zondagochtend en was de weg leeg, maar toen ik later wakker werd dacht ik wel: dit was eigenlijk gewoon gevaarlijk.’

Alternatieven zijn er niet altijd. ‘Iedereen weet dat het een risico is, maar we moeten ook gewoon naar huis. Het hoort er een beetje bij. Zeker in de winter, als het donker is, merk je hoe zwaar zo’n rit soms kan zijn.’

‘Dan is het weer helemaal oké’ 

Veilig thuiskomen zit voor Bart uiteindelijk niet alleen in de autorit zelf. ‘Voor mij is veilig thuiskomen het moment dat ik in bed lig. Mijn vriendin slaapt meestal nog en onze hond komt altijd even gedag zeggen. Dan eet ik standaard een stroopwafel — geen idee waarom eigenlijk — en daarna kruipen we met z’n drieën in bed. Onze hond ligt dan zachtjes te snurken, mijn vriendin ademt rustig en dan denk ik: het weer helemaal oké.’