Het oprichten van een RESV: de juridische aandachtspunten

Wat is een RESV? 

Een RESV is een samenwerkingsverband van eerstelijnszorgverleners zoals onder meer huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten, apothekers en wijkverpleging. Binnen een RESV werken deze zorgaanbieders regionaal samen aan de organisatie, toegankelijkheid en kwaliteit van de eerstelijnszorg. De samenwerking richt zich bijvoorbeeld op het maken van gezamenlijke afspraken, het afstemmen van zorgprocessen en het versterken van de positie van de eerstelijn in het zorglandschap. Vanaf 2027 kan een RESV structureel worden gefinancierd via zorgverzekeraars.

De 5 hoofdtaken van een RESV

Een RESV heeft 5 hoofdtaken:

1. Vertegenwoordiging van de eerstelijnsdisciplines bij afspraken met andere partijen en bij het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ);
2. Het organiseren van de capaciteit en toegankelijkheid van eerstelijnsdisciplines op basis van knelpunten in de regio;
3. Het maken van zorginhoudelijke afspraken over specifieke patiëntengroepen, zoals kwetsbare ouderen en patiënten met chronische aandoeningen, die voor de hele regio gelden. Bijvoorbeeld in de vorm van zorgprogramma’s;
4. De vorming en ondersteuning van hechte wijkverbanden, zodat zorgverleners in de wijk goed en structureel met elkaar kunnen samenwerken;
5. Het faciliteren en ondersteunen van eerstelijnszorgaanbieders in de regio op het gebied van ICT, huisvesting en andere logistieke uitdagingen.

Contractering met zorgverzekeraars en het RESV-plan

Vanaf 2027 kunnen zorgverzekeraars contracteren met een RESV. De ‘Handreiking contractering RESV’ vormt voor alle zorgverzekeraars de basis voor het inkoopbeleid. In deze handreiking staat een aantal eisen waaraan een RESV moet voldoen. Een zorgverzekeraar kan ervoor kiezen om aanvullend beleid te maken, waarbij de intentie is om de afspraken te volgen van de zorgverzekeraar die marktleider is. 

In de overeenkomsten tussen RESV's en zorgverzekeraars (en eventueel gemeenten) worden uiteindelijk concrete afspraken gemaakt over inhoud, resultaten en vergoeding. Om in aanmerking te komen voor contractering dient vóór 15 juli 2026 een RESV-plan te worden ingediend dat aan bepaalde voorwaarden voldoet. Voor de oprichting van een RESV kan een subsidie worden aangevraagd.

Juridische aandachtspunten 

Een RESV zal (vooralsnog) geen hoofdaannemer voor zorginhoudelijke taken en dus geen zorgaanbieder in de zin van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) zijn. De zorginhoudelijke taken blijven dus belegd bij de individuele zorgaanbieders.

Contractueel samenwerkingsverband

Het staat het RESV daarnaast vrij om te kiezen voor een samenwerking op basis van een contractueel samenwerkingsverband. Dan moet wel één van de deelnemers aan het RESV een kassiersfunctie vervullen. De kassier kan namens het RESV gelden van de zorgverzekeraar ontvangen en deze met de samenwerkingspartners vervolgens investeren ten behoeve van het RESV.

Een contractueel samenwerkingsverband is laagdrempelig en biedt flexibiliteit. Partijen kunnen in de overeenkomst afspraken maken over onder meer governance, financiën, aansprakelijkheid, gegevensuitwisseling, besluitvorming en uittreding. Speciale aandacht verdient de mogelijke individuele aansprakelijkheid van de deelnemers voor de schulden die het RESV aangaat en voor eventuele claims die tegen het RESV worden ingesteld.

Een nieuwe juridische entiteit oprichten

Partijen kunnen er ook voor kiezen een nieuwe juridische entiteit op te richten. Deze entiteit kan dan zelfstandig contracteren met zorgverzekeraars, personeel in dienst nemen en vermogen opbouwen. Het meest voor de hand ligt de coöperatie U.A., waarbij leden van de coöperatie niet aansprakelijk zijn voor schulden van de coöperatie en leden democratisch kunnen stemmen over belangrijke onderwerpen.

Een coöperatie dient een bestuur te hebben en heeft de algemene ledenvergadering als belangrijkste beslisorgaan. Bij gebreken in de uitvoering of claims tegen het RESV is in principe enkel de coöperatie als rechtspersoon aansprakelijk.

Andere relevante regelgeving

Naast het feit dat zorgaanbieders moeten kiezen tussen mogelijke juridische vormen, dient bij de opzet en uitvoering ook rekening te worden gehouden met andere – al dan niet gezondheidsrechtelijke - regelgeving. Denk aan de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg, privacywetgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en regels omtrent het beroepsgeheim. 

Ook de KNMG-Handreiking Verantwoordelijkheidsverdeling bij samenwerking in de zorg geeft een aantal aandachtspunten waarover partijen afspraken moeten maken.