Inloggen

Een tuchtklacht tegen zowel de supervisor als de aios

Bij wie ligt de tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid?

Een ontevreden patiënt dient een tuchtklacht in tegen zowel de arts-assistent in opleiding (aios) die hem behandelde als diens supervisor. Bij wie ligt de verantwoordelijkheid volgens de tuchtrechter? Dat is onder meer afhankelijk van hoe ver de aios al in de opleiding is en van de aansturing door de supervisor. 

Praktijkvoorbeeld

Een arts-assistent in (het begin van haar) opleiding tot kaakchirurg onderzoekt onder supervisie een patiënt. Deze blijkt het syndroom van Lemierre te hebben, een aandoening waarbij een infectie in de mond, keel of oren zich uitbreidt naar de hals en leidt tot een trombose in een ader van de hals. Nadat een andere kaakchirurg de patiënt opereert en draineert, lijkt het beter te gaan. Toch komen de klachten terug. De aios plant een nieuw consult in voor verder onderzoek na overleg met haar familielid die ook longarts is. Zij bespreekt vervolgens de bevindingen met een vaatchirurg, die orale antistolling adviseert als behandeling voor de trombose.

De patiënt stelt onder andere dat er niet adequaat is gereageerd op de trombose. Hij dient een klacht in tegen zowel de aios als de supervisor. 

Lessen over verantwoordelijkheden

Uit eerdere uitspraken kunnen belangrijke lessen worden gehaald over de verantwoordelijkheden van de aios en supervisor.

Verplichtingen supervisor en aios:


  • Duidelijke instructies
    De supervisor geeft duidelijke instructies aan de aios over hoe (zelfstandig) te handelen, helemaal wanneer die nog niet lang geleden aan de opleiding begon. Met duidelijke afspraken over bijvoorbeeld te nemen acties bij veranderingen van waardes.
  • Extra aandacht voor bevindingen die anders uitpakken
    De supervisor moet meer aandacht schenken aan bevindingen wanneer deze onverwacht anders uitvallen. Om voldoende invulling te geven aan de rol van supervisor, ligt het voor de hand om in een dergelijk geval zélf de patiënt te zien.
  • Goede communicatie en inschatting kennisniveau
    Bij een relatief onervaren aios mag een supervisor er niet zomaar vanuit gaan dat deze over voldoende kennis beschikt. De supervisor dient actief contact te zoeken met de aios om navraag te doen naar het effect van ingezette acties en de toestand van de patiënt. 
    Daarbij is goede communicatie tussen de aios, de supervisor én de patiënt van belang. 
  • Juiste wijze dossiervoering
    De supervisor is verantwoordelijk voor een juiste wijze van dossiervoering, ook wanneer een aios onder zijn supervisie aantekeningen maakt in het dossier.
  • Informeren patiënt over supervisie
    Het is van groot belang dat de patiënt wordt ingelicht over de (mate van) supervisie. Die verantwoordelijkheid ligt bij de supervisor én de aios.

  • Wanneer de aios verder in de opleiding is en meer ’vlieguren’ heeft gemaakt, verschuift de verantwoordelijkheid steeds meer naar de aios. Uiteindelijk, wanneer de aios zijn opleiding bijna heeft afgerond, ligt de verantwoordelijkheid volledig bij de aios.


De afloop van het praktijkvoorbeeld

  1. Tuchtklacht tegen de aios
    Het Regionaal Tuchtcollege (RTG) concludeert dat de aios in de periode dat zij de patiënt zag in beginsel naast haar supervisor verantwoordelijk was voor haar medisch handelen ten opzichte van de patiënt. Ook vindt het RTG dat de aios niet het juiste beleid heeft gevoerd ten aanzien van de behandeling. Hoewel er geen protocol is voor de behandeling van het syndroom van Lemierre, dient de aios per patiënt af te wegen of antistollingsmedicatie nodig is. De patiënt in deze kwestie is ouder dan 50 jaar, weegt 110 kilo en heeft net een stootkuur-prednison achter de rug. Met deze informatie had de aios moeten oordelen dat er een hoog tromboserisico gold, waarna zij een antistollingsmiddel had moeten voorschrijven of in ieder geval advies had moeten vragen aan een vaatchirurg of neuroloog.

    Naar het oordeel van het RTG past bij deze onzorgvuldigheid de maatregel van een waarschuwing. Toch legt het college door de omstandigheden van het tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen of nalaten geen maatregel op. De aios bevindt zich nog in het begin van haar opleiding als kaakchirurg. Bovendien heeft de supervisor haar medicatiebeleid ten opzichte van de patiënt niet gecorrigeerd. Daarnaast vroeg ze wél advies bij een familielid (ook longarts) en verwees ze de patiënt op grond van de uitslag van de echografie direct door voor nader onderzoek.

  2. Tuchtklacht tegen de supervisor

    De supervisor was ten tijde van de betrokkenheid van de aios verantwoordelijk voor het medisch handelen en nalaten van de aios ten opzichte van de patiënt, zo concludeert het Regionaal Tuchtcollege. Daarnaast is de supervisor tuchtrechtelijk verantwoordelijk voor haar eigen handelen en nalaten als zorgverlener. Het RTG is van mening dat de supervisor een antistollingsmiddel had moeten voorschrijven óf daarover in ieder geval advies had moeten vragen aan een vaatchirurg of een neuroloog. De supervisor krijgt daarom een waarschuwing opgelegd.

Het medisch tuchtrecht

Het doel van het tuchtrecht voor de gezondheidszorg is het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de individuele gezondheidszorg en het beschermen van een patiënt tegen onzorgvuldig handelen van een zorgverlener. Iedereen die in het BIG-register staat ingeschreven, kan een tuchtklacht krijgen. 
Maatregel
Verklaart het college een klacht gegrond, dan kan het verschillende maatregelen opleggen. Voorbeelden zijn een waarschuwing, een berisping, een gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid om het beroep uit te oefenen en zelfs een doorhaling van de inschrijving in het BIG-register.

Meer informatie


Verschillende VvAA-deskundigen houden zich in het kader van de VvAA-beroepsaansprakelijkheids- en rechtsbijstandverzekering in brede zin bezig met het omgaan met (dreigende) klachten en claims in de zorg. Dit artikel is geschreven door Philine Dijkstra, jurist gezondheidsrecht bij VvAA.

Hoe VvAA u kan helpen

Heeft u vragen over een (dreigende) tuchtklacht? Neem dan contact op met onze Juridische helpdesk via onderstaand telefoonnummer. Wij helpen u graag.