Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)

De wet

Uit de WGBO vloeit een aantal rechten en plichten voort voor zorgverleners en patiënten. Deze gaan over onderwerpen als de informatieplicht, het bijhouden van een medisch dossier, het beroepsgeheim en de regels rond het verlenen van toestemming voor een behandeling.

Voor wie

De WGBO geldt voor patiënten die een geneeskundige behandeling krijgen en zorgverleners die een geneeskundige behandeling verlenen.

Gevolgen

Als zorgverlener of -organisatie voldoet u aan de verplichtingen uit de WGBO. Zoals:

• Toestemming vragen
  U vraagt de patiënt of diens vertegenwoordiger om toestemming voor het aangaan van een behandelrelatie en voor alle geneeskundige handelingen (tenzij toestemming kan worden verondersteld).
• Informeren
  Samen met de patiënt heeft u nader overleg over de inhoud van de behandelovereenkomst en stemt u af welke behandelingen wel of niet plaatsvinden. U informeert de patiënt of diens vertegenwoordiger daarbij adequaat over de aard van de behandeling, de alternatieven, de (gevolgen voor de) gezondheidssituatie en de risico's.
• Dossier aanleggen, bewaren en inzage geven
  U moet een medisch dossier bijhouden en bewaren. Wanneer een (vertegenwoordiger van de) patiënt om inzage vraagt, geeft u hier gehoor aan, tenzij dat in strijd komt met de persoonlijke levenssfeer van een ander. Aan een verzoek om vernietiging van het dossier voldoet u ook, tenzij het voor goed hulpverlenerschap, of voor het aanmerkelijk belang van een ander, noodzakelijk is om het dossier te bewaren. Ook een bijzondere wettelijke bepaling kan hiertoe verplichten.
• Professionele norm aanhouden
  U voldoet aan de professionele norm. Hoe je hier aan voldoet, staat in wetten, richtlijnen, protocollen, beroepscodes, uitspraken van de tuchtrechter, kwaliteitsstandaarden, gedragsregels en handreikingen.
• Aan geheimhoudingsplicht voldoen
  U verstrekt alleen informatie aan derden met toestemming van de patiënt, tenzij de uitzondering in de Wgbo staat. Daarnaast kan onder omstandigheden een beroep worden gedaan op overmacht (zie de pagina 'Medisch beroepsgeheim').
• Behandelrelatie niet zomaar beëindigen
  Een patiënt mag een behandelingsovereenkomst altijd beëindigen. U mag dit zelf alleen doen bij een gewichtige reden. Dan gaat het bijvoorbeeld om de aard en/of omvang van de hulpvraag, agressief gedrag van de patiënt, of een ernstig conflict. In de KNMG-richtlijn 'Niet-aangaan of beëindiging van de geneeskundige behandelingsovereenkomst', die in het tuchtrecht ook wordt toegepast op andere zorgverleners dan artsen, wordt dit verder uitgewerkt. Hierin staan ook de zorgvuldigheidseisen die u bij een beëindiging in acht moet nemen.