Bart Boesenach: ‘De grootste winst voor de zorg zit in kleine verbeteringen’

Dat hij arts wilde worden, wist Bart al vroeg. ‘In het vriendenboekje van mijn zusje, basisschool dus, schreef ik al op: Ik wil later chirurg worden.’ Hoewel hij geen medici in de familie had, keek hij als kind al graag naar medische programma’s. Toch begint hij na de middelbare school aan de TU in Delft, waar hij zich aangetrokken voelt tot techniek. ‘Ik had hoge cijfers voor natuurkunde en wiskunde, dus ik werd aangemoedigd om die kant op te gaan.’

Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan: hij schrijft zich na een tijdje toch opnieuw in voor geneeskunde en studeert in Leiden. Daar ontdekt hij de orthopedie, waar zijn liefde voor techniek goed tot zijn recht komt. ‘In mijn studentenhuis repareerde ik douches, bouwde een dakterras, dat soort dingen. Datzelfde knutselplezier vond ik op een andere manier terug in de orthopedie’, zegt hij met een knipoog. 

Van meters maken naar meedenken

Na zijn opleiding begint hij bij Gelre ziekenhuizen. “De eerste jaren maak je vooral meters. Je wordt beter in je vak, leert routines opbouwen.’ Maar al snel begint het te kriebelen. Tijdens zijn opleiding volgde hij al de AIOS-talentenklas, een introductie in medisch leiderschap en management. ‘Daar deed ik toen weinig mee, maar het bleef toch kriebelen.’

Tijdens de coronaperiode ziet hij hoe kwetsbaar de ziekenhuislogistiek is. ‘Je kunt een goede dokter zijn, maar als iemand vier maanden moet wachten op een operatie of scan, heb je alsnog een ontevreden patiënt.’ Hij gaat zich buigen over verbeterprojecten en digitalisering. Steeds meer van mijn (vrije) tijd ging hier in zitten, maar toen kwam er een vacature langs als CMIO, Chief Medical Information Officer. Daar heb ik op gesolliciteerd.’

CMIO met een missie

Als CMIO heeft Bart nu 1 dag per week de ruimte om digitalisering ziekenhuisbreed te verbeteren. ‘Ik probeer onder andere kennis en ervaring met digitalisering uit mijn eigen vakgroep breder over te brengen. Het contrast tussen afdelingen is namelijk groot. ‘Sommige vakgroepen werken nog met briefjes, andere hebben al AI-systemen die breuken herkennen op röntgenfoto’s.’ Zelf is hij onder de indruk van zo’n AI-pilot bij radiologie. ‘Het systeem zet een rood cirkeltje om een mogelijke breuk. Ik heb tot nu toe nog geen fout gezien. Het helpt om met net wat scherpere ogen te kijken.’ Volgens Bart gaat het niet om vervanging van de arts, maar om ondersteuning. ‘Het tilt de kwaliteit omhoog.’

Processen stroomlijnen

Digitalisering is voor Bart geen doel op zich. ‘Het moet de werkdruk verlagen, processen stroomlijnen en uiteindelijk tijd opleveren voor betere zorg. Dat geldt niet alleen voor digitalisering, maar ook voor praktische verbeteringen in de operatiekamer. We plaatsen als orthopeden veel heupprotheses. Daarbij gebruikten we standaard 9 instrumentennetten, terwijl we een groot deel ervan nooit gebruikten.’ Door de inhoud te herzien, werkt zijn team nu met 4 netten. ‘Dat scheelt € 150 per operatie, en bij 800 ingrepen per jaar dus een ruime ton. Maar belangrijker: minder spullen betekent minder zoektijd, minder schoonmaaktijd, een kortere operatieduur en minder kans op complicaties. We verbeteren door te besparen.’

Verbeteren begint met begrijpen

Of het nu om software gaat of operatiesets: volgens Bart begint elke verbetering met goed luisteren en uitleggen. ‘Verandering roept altijd weerstand op. Maar als mensen snappen wat het oplevert, voor de patiënt en voor henzelf, dan willen ze vaak best meebewegen.’ Hij pleit dan ook voor structurele tijd om werkprocessen beter in te richten. ‘Iedereen wil wel verbeteren, maar de zorg is zo druk dat we altijd eerst kiezen om patiënten te zien. Ik ben blij dat de overheid heeft aangekondigd meer geld beschikbaar te stellen voor digitalisering: dat is hard nodig.’

Toekomstbeeld: digitaal en doelgericht

In Zutphen, samen met Apeldoorn onderdeel van Gelre ziekenhuizen, werkt Bart en zijn team aan een focuskliniek voor planbare orthopedie. ‘We zijn bezig zorgstraten te optimaliseren voor veelvoorkomende ingrepen, zoals knie- of heupvervangingen. Snelle diagnostiek, voorspelbare trajecten en digitaal ondersteund waar het kan.’

Wat hij hoopt? ‘Dat we als ziekenhuis digitaal volwassen worden, zonder de menselijke maat te verliezen. Dat patiënten bijvoorbeeld zelf digitaal afspraken kunnen regelen, maar dat we ook weten wie daarbij hulp nodig heeft. Nog een laatste ‘take home message’? ‘Eerst optimaliseren van het proces, daarna pas digitaliseren. Daar zit de winst.’