Inloggen

Melden van incidenten en calamiteiten

Wat is wat en hoe gaat u ermee om?

De kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg is goed, maar er kan altijd iets misgaan. Zo krijgt iedere zorgverlener wel eens te maken met een (bijna-)incident. Maar wat verstaan we nu precies onder een incident? Wanneer is een incident een calamiteit, en wanneer spreken we van een complicatie? En wat betekent het verschil voor hoe u ermee omgaat?

Verschil

Wanneer is iets een complicatie, en wanneer een incident of calamiteit? Daar is soms verwarring over. De definities op een rij:

  • Bijna-incident
    Een gebeurtenis die bijna tot schade voor de patiënt had geleid.
  • Incident of calamiteit
    Een incident is een onbedoelde of onverwachte gebeurtenis die tot schade bij de patiënt heeft geleid of had kunnen leiden. Aanleiding is de kwaliteit van zorg. Een zorgverlener handelde bijvoorbeeld onvoldoende volgens de richtlijnen, het zorgproces verliep anders dan gepland of de patiënt kreeg een verkeerde behandeling of medicatie. Of we spreken over een incident of een calamiteit hangt af van de ernst van het gevolg. Leidt een gebeurtenis tot ernstige schade of de dood? Dan spreken we van een calamiteit.
  • Complicatie
    Bij een complicatie heeft een cliënt schade opgelopen. Deze schade is een onbedoeld of ongewenst gevolg van zorg. Veel behandelingen zijn nu eenmaal niet zonder risico's. Denk aan een naadlekkage na een darmoperatie of een spontane bloeding na een ingreep - ondanks goed ingestelde antistolling.

Bij twijfel extra onderzoek

Soms is niet duidelijk of een gebeurtenis een complicatie, een incident of een calamiteit is. Men vraagt zich bijvoorbeeld af of de kwaliteit van zorg voldeed, wat de ernst van de opgetreden schade is, of in hoeverre een lagere zorgkwaliteit van invloed was op de ongewenste uitkomst. Meestal is dan onderzoek nodig.

Zo kan iets dat eerst een complicatie lijkt toch een calamiteit zijn. Een wondinfectie is bijvoorbeeld een bekende complicatie, maar blijkt een incident wanneer er onvoldoende steriel werd gewerkt. Heeft deze wondinfectie ernstige gevolgen, zoals een amputatie, dan is er sprake van een calamiteit. Ook bij het te laat herkennen van een complicatie kan er sprake zijn van een incident of een calamiteit, afhankelijk van de ernst van het gevolg.

Melden van incidenten

Zorgverleners zijn verplicht om een systeem en een procedure te hebben voor het vastleggen, melden en analyseren van incidenten: Veilig Incident Melden (VIM). Het doel van de meldingen en de procedure is dat er wordt geleerd van de eigen incidenten én die van vakgenoten. Dit ter voorkoming van incidenten in de toekomst en ter verbetering van de kwaliteit van zorg. Door ook bijna-incidenten vast te leggen, bespreekbaar te maken en te evalueren, kan men op tijd bijsturen en toekomstige incidenten voorkomen.

Om te voorkomen dat zorgverleners incidenten niet durven te melden vanwege mogelijke juridische gevolgen, bepaalt de Wkkgz dat de informatie in het VIM-systeem niet tegen betrokken zorgverleners kan worden gebruikt. Patiënten hebben evenmin recht op inzage in het systeem.

Melden van calamiteiten

Een calamiteit moet worden vastgelegd volgens het VIM-systeem, maar ook gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Twijfelt u of er sprake is van een incident of calamiteit? Dan geeft de wet u de gelegenheid om onderzoek te doen. U heeft daarvoor maximaal zes weken de tijd. Stelt u vast dat er daadwerkelijk sprake is van een calamiteit? Meld dit dan binnen drie werkdagen bij de IGJ.

VvAA Platform voor Veilig Incidenten Melden (VIM)

VvAA vindt veilig melden, leren en delen van incidenten belangrijk voor haar leden. Door alle vormen van incidenten, inclusief bijna-incidenten, vast te leggen en te analyseren kunnen we er samen voor zorgen dat de kwaliteit van zorg omhoog gaat en incidenten en claims afnemen. Zo houden we de schadelast beheersbaar, maar vooral ook de belasting voor patiënt én zorgverlener wordt minder - we hebben er allemaal baat bij.

Via het VIM-­platform kunt u veilig en gemakkelijk (bijna-)incidenten melden voor uw eigen praktijk. Daarmee heeft u de registratie van incidenten op orde. Dat maakt het bespreken en analyseren veel gemakkelijker. Online ontvangt u dan periodiek trends, casuïstiek en preventieadvies van onze preventiespecialisten. Zo voldoet u aan de Wkkgz­-verplichting en profiteert u van de collectieve leerervaring van alle aangesloten deelnemers.

Contact

Heeft u te maken met een incident of heeft u hier een vraag over? Bel dan met onze Juridische helpdesk via nummer 030 247 49 99. Wij helpen u graag.

Producten en diensten

Aan­sprake­lijk­heids­ver­zeke­ring be­roep


Een goede beroeps­aan­sprake­lijk­heids­ver­zeke­ring is on­mis­baar voor u als zorg­verlener. Bij VvAA is uw aan­sprake­lijk­heid goed verzekerd, want uw dekking is vol­ledig afge­stemd op de risico’s in uw prak­tijk als zorgverlener.

Met VIM leren van (bijna-)incidenten


Een analyse van (bijna-)inci­denten geeft input voor het voor­komen van erger of een her­haling van het voor­val. Door te leren van inci­denten neemt de kans op klachten en claims af. Daarom onder­steunen wij u met het VIM-platform.