Blog

Haal alles uit je coschappen: 9 tips

2 mei 2024
Leestijd 7 min

Tijd voor je coschappen! Je wil zoveel mogelijk leren, een leuke tijd hebben en patiënten helpen. De drukke omgeving van het ziekenhuis kan dan soms lastig zijn. Met onze 9 tips weet jij precies hoe je dit aanpakt.

2 jonge zorgprofessionals in de gang van een ziekenhuis

Eva Koekenbier was zesdejaars geneeskundestudent in Utrecht tijdens ons gesprek in 2019. Zij had toen al 18 coschappen gelopen. Haar eerste tip is kort maar krachtig: trek je mond open. "Soms lijkt het alsof iedereen druk is en niets gelegen komt, maar je bent er om te leren. Het is verraderlijk vast te roesten in een ritme waarbij je dagelijks dezelfde taken stilletjes afwerkt. Maar wil je mee met een operatie? Vraag het gewoon. 9 van de 10 keer is het mogelijk."

Vind je het toch te lastig om face to face aan te geven wat je wil of waar je tegenaan loopt? De tip van Eva: "Stuur een mail naar je begeleider of de betreffende specialist. Misschien dat dit als ijsbreker kan dienen voor je."

Tip 1: Blijf jezelf voorstellen

Ufuk Kizilates (38) is radioloog en heeft in het verleden als AIOS veel coassistenten begeleid. Hij beaamt wat Eva zegt. Hij ziet vaak dat coassistenten zich aanvankelijk terughoudend opstellen.

Ufuk: "Als student moet je jezelf wel zichtbaar maken. Op dag één worden handen geschud, maar op dag 2 en 3 niet meer. In de medische praktijk lopen nu eenmaal veel mensen rond op een afdeling. Ze kunnen je pas echt erbij betrekken als ze weten wie je bent. Blijf jezelf dus voorstellen aan nieuwe gezichten."

Het is verraderlijk vast te roesten in een ritme waarbij je dagelijks dezelfde taken stilletjes afwerkt.

Tip 2: Realiseer je dat er ruimte is voor eigen inbreng

Ufuk benadrukt dat de uitgangspositie voor de coassistent positief is. "Je bent welkom op het coschap, anders was er geen contact gezocht met een universiteit. Ook volgt de medische staf vaak een leraren- of begeleidingscursus, dus ze weten hoe ze je kunnen bijstaan. Vroeger was daar weinig aandacht voor, maar de afgelopen jaren krijgt het creëren van een veilig opleidingsklimaat veel aandacht. Ik mag hopen dat de studenten dat ook merken."

Volgens Eva kan het in de praktijk toch anders voelen. Waar het de ene coassistent natuurlijk afgaat, loopt de andere verloren door de gangen. Eva: "In het begin kijk je vooral mee voor je eigen leerproces, maar draag je nog niet echt iets bij. Niemand rekent op je en ben je er niet, dan valt dat meestal niet op. Aan het einde van de studie is dit anders. Dan heb je eigen patiënten waar je verantwoordelijk voor bent."

Eigen inbreng op de werkvloer

Ufuk hoopt dat gevoel van onzekerheid te ontkrachten: "Geneeskundestudenten zijn allemaal slimme mensen. Het is een kwestie van tijd voor ze zelf poli lopen of opereren. Coassistenten kunnen vaker dingen toevoegen dan ze denken. Juist daarom is het zo belangrijk om je te realiseren dat je een eigen inbreng hebt." Als voorbeeld noemt hij zijn eigen eerste coschap: "Ik leerde net bloedprikken en gaf bij de zaalassistent aan al het prikwerk te willen doen. Na 6 weken hoorde ik dat ze dit erg prettig vonden, want het scheelde hun werk. Ik had mijn eigen doel behaald én droeg bij aan het medisch team."

Tip 3: Bereid je goed voor en lees de handleiding van de afdeling

Een actieve houding aannemen dus, maar wat is dat nu precies? "Niets is beter dan een coassistent die om 8.00 uur op de poli staat en zegt: 'Ik zag dat om 10.15 uur een nieuwe patiënt staat ingepland. Is het goed als ik haar zie?’ Doe je dat structureel, dan hoor je in no time bij het team en word je gemist als je er niet bent" zegt Ufuk.

Proactiviteit zit ook in de voorbereiding. Zo werken ziekenhuizen vaak met een coassistentenklapper of handleiding. Dit boekje beschrijft de gang van zaken, afspraken, taken en verwachtingen. Ufuk: "Mijn ervaring is dat deze boekjes slecht worden gelezen. Maar doe je dit wel en stel je op je eerste dag aanvullende vragen, dan kom je al direct proactief over."

Tip 4 & 5: Lees over de huidige patiënten en operaties

Zet de proactiviteit door tijdens het coschap, dan heb je een streepje voor volgens de radioloog: "Achterhaal welke operaties die week staan ingepland en bekijk vooraf filmpjes op YouTube van ingrepen die je nog niet kent. Het valt mij en collega’s op dat coassistenten zich toch vaak minder goed voorbereiden dan wij van ze verwachten. Je scoort echt punten als je al van tevoren weet welke patiënten met welke klachten langskomen."

Tip 6 & 7: Deel je leerdoel met de begeleiders

Hoeveel aandacht er is voor de student verschilt sterk per coschap. Het opstellen van duidelijke leerdoelen kan dan helpen. Eva: "Weet je goed wat je wilt doen en zien, dan heb je ook oog voor de kansen die zich aandienen. Leerdoelen maken het makkelijker voor jou, maar ook voor je begeleider." Daarbij is het volgens de student fijn om een duidelijk aanspreekpunt te hebben. "Ik heb betrokken begeleiders gehad, maar ook coschappen waarbij ik mijn begeleider pas zag tijdens de eindbeoordeling. Specialisten zijn vaak erg druk. Maar vertel in de ochtend kort wat je leerdoel voor de dag is, dan kun jij iets delen en voelt de specialist niet dat hij je de hele dag moet vermaken. Zo’n gesprek duurt nog geen minuut."

Pas (waar nodig) je leerdoel aan

En de coschappen waar je vooral veel koffie zet, dat is toch een fabel? Eva: "Zeker niet, dat gebeurt. Zo startte ik een coschap iedere ochtend met de melkschuimer. Je kunt nog zoveel willen, het blijft ook een kwestie van ziekenhuis, mensen en structuur. Er zijn nu eenmaal coschappen waar minder kan. Pas dan ter plekke je leerdoelen aan." Toch nog even over die melkschuimer, heb je daar nog iets over gezegd? "O nee", lacht Eva. "Ga wel eerlijk na of je in je recht staat. Word jij er uitgepikt of zet elke nieuwe coassistent de koffie in het begin? Ik denk dan: ik zet gewoon de lekkerste koffie die er is! Pak je kans om positief op te vallen."

Tip 8: Lunch mee met de vakgroep

De gouden tip is volgens Ufuk om niet de hele dag achter de computer of in de coassistentkamer te gaan zitten. "Lunch mee met de vakgroep. Dat is echt het uitgelezen momenten voor social talk en het stellen van medisch-inhoudelijke vragen. Is iedereen echt te druk? Loop dan niet direct weg, maar vraag wanneer het wel uitkomt. Of bij wie je anders terecht kunt. Dan toon je je bereidwilligheid en houden ze eerder rekening met je." Als voorbeeld geeft Ufuk het belang van koffietijd: "Op de afdeling Radiologie in Utrecht dronken wij iedere dag structureel om 10.00 uur samen koffie. Dat stond ook in de coassistentenklapper. Vervolgens zie je dat er studenten zijn die zich iedere dag in de gesprekken mengen, en een groep die nooit verschijnt."

Er zijn nu eenmaal coschappen waar minder kan. Pas dan ter plekke je leerdoelen aan.

Tip 9: Vul na je coschap het evaluatieformulier in

Soms blijft een coschap moeilijk, beaamt ook Ufuk. Of dit nu komt door drukte op een afdeling, een slechte organisatie, zieke collega’s of omdat je begeleider op vakantie is. Dan zit er volgens de specialist maar één ding op: "Geef je feedback door het evaluatieformulier aan het eind van je coschap in te vullen. Dit formulier wordt besproken door de faculteit en de partij die het coschap aanbiedt. Ik merk dat misschien 2 van de 10 studenten het formulier invullen. Maar doe je dit wel, dan help je je medestudenten en oefen je toch invloed uit op het helpen realiseren van een veilige leeromgeving."

Meer lezen?

Studente staat buiten en lacht.
19 februari 2024
Leestijd 3 min

5 tips voor je cv (zodat jij die baan scoort)

Ben jij op zoek naar een bijbaan of functie in de zorg? Waar je ook op solliciteert: een goed cv (curriculum vitae) is belangrijk. Ontdek 5 tips.

falen is oké
20 juli 2023
Leestijd 4 min

Falen is oké: ontwikkel je groeimindset

In dit blog bekijken we het verschil tussen een vaste mindset en een groeimindset. Met 7 tips!

Student staat met armen in haar zij en kijkt zelfverzekerd naar camera
12 september 2020
Leestijd 2 min

Eerste hulp bij tentamenstress

12 september 2020 is het 'De dag van de eerste hulp'. Wij steken deze dag in nét een ander jasje en geven je eerste hulp bij de welbekende tentamenstress.

Medische stage of coschap in het buitenland voor 2 studenten.
27 januari 2020
Leestijd 4 min

Coschap of stage in het buitenland

Denk jij over een coschap of medische stage in het buitenland? Lees de ervaringen van andere studenten en bekijk tips voor een goede voorbereiding.

PrivacyverklaringAlgemene voorwaardenDisclaimerCookiegebruikCookie instellingen