MSB's moeten nu eindelijk eens gaan doorpakken

Voorbij fiscaliteit en ‘vroeger was alles beter’

Na ruim een jaar Medisch Specialistische Bedrijven is het MSB weer volop in het nieuws. Sommige MSB’s draaien goed, bij andere lopen zaken minder soepel dan gewenst. Binnen die MSB’s is de afgelopen maanden intern onrust ontstaan. In de media zijn ze afgeschilderd als kruiwagen met kikkers: het MSB in de huidige vorm zou geen toekomst hebben, specialisten willen terug naar vroeger. De politiek nuanceert dit beeld. Maar eigenlijk zijn we nog steeds bezig met de verkeerde discussie.

Bij het opstarten van het MSB stond vorig jaar in eerste instantie vooral de fiscaliteit centraal. ‘Hoe laden wij ons ondernemersrisico in de nieuwe setting, vanuit het grotere MSB?’ Dit om te kunnen blijven voldoen aan de eisen van de Belastingdienst ten aanzien van ondernemerschap en de daarbij behorende fiscale vrijstellingen voor medisch specialisten. 

Dit organisatorische en fiscale aspect was inderdaad van belang bij het inrichten van het MSB. Maar MSB’s die daarin zijn blijven hangen, zijn wel achterop geraakt, zien wij in de praktijk. Bij deze MSB’s “loopt” het nog niet: is er nog te weinig eenduidigheid in beleid, nog te weinig overleg, kortom te weinig gezamenlijkheid. Dit wordt ook herkend in het recente rapport van het TIAS, getiteld ‘Op weg naar gezamenlijkheid’. Hierin staat: 

De formele implementatie van het samenwerkingsmodel met een juridisch, fiscaal en financieel zelfstandig MSB (coöperatie of maatschap) naast de ziekenhuisstichting heeft in vrijwel alle ziekenhuizen geresulteerd in meervoudige en complexe organisatie- en governancestructuren die onder kritieke omstandigheden een risico voor de bestuurbaarheid en het toezicht vormen. Goed bestuur en toezicht is daardoor nog belangrijker geworden. 

Eenzijdig beeld in de media

De berichtgeving in de media heeft bovendien niet altijd een even constructieve bijdrage geleverd. Waar medisch specialisten eerst werden afgeschilderd als fanatieke witte jassen aan wie alles gelegen was om toch maar vooral belastingvoordeel te genieten, is later juist het beeld geschetst dat er onvrede heerst binnen MSB’s en dat iedereen terug wil naar vroeger. Van de blik op fiscaliteit ging de blik zelfs achteruit!

Het zijn menselijke bewegingen, natuurlijk. In tijden van verandering lijkt de oude situatie veilig want die is bekend. Maar de situatie van vóór Integrale Bekostiging is niet meer. Deze ingrijpende wijziging is ingevoerd om meer gelijkgerichtheid in ons zorgsysteem te brengen. Het is geen doel op zich: het is een tussenfase naar een ander eindstation. Minister Schippers ziet het medisch specialistisch bedrijf (MSB) als een overgang. Op de lange termijn is een keuze voor loondienst of participatie onvermijdelijk om de gewenste gelijkgerichtheid van ziekenhuisbestuur en medisch specialisten te bewerkstelligen. Om ons zorgsysteem toekomstbestendig te maken en te houden. Schippers benadrukte dit nog eens op 27 januari tijdens een Algemeen Overleg in de Tweede Kamer over ziekenhuiszorg. 

Fiscaal en vroeger: het is nu de hoogste tijd dat MSB’s in beweging komen. De blik moet vooruit. Er is een nieuwe dynamiek in de zorgmarkt ontstaan, en wie slim aan de wind zeilt kan als eerste de boei ronden. 

Ondernemen

Dat vraagt om een gezamenlijke, open, constructieve benadering van MSB’s en ziekenhuisbesturen en om vertrouwen. Het vraagt om creatief denken, soms buiten de gebaande paden, en om een lange adem. Het kan soms even vallen betekenen, om daarna weer sterker op te staan. Dat is ondernemen. 

Win-winnende zorgondernemingen

Wij zien in onze praktijk gelukkig dat sommige MSB’s zich wel degelijk kunnen ontwikkelen en daar ook gezamenlijk de schouders onder zetten. Dat geeft nieuwe energie en het leidt tot nauwere samenwerking. Er is een sense of urgency nodig om te beseffen dat we vooruit móeten. En er is een wil nodig om de nieuwe samenwerkings-tussenvorm van het MSB te laten slagen om de volgende stap te kunnen maken. Die wil wordt soms op de proef gesteld, maar MSB’s die oplossingsgericht zijn en werken aan doorontwikkeling van teams, van communicatievaardigheden, van strategie, van overlegvormen: dat zijn de win-winnende zorgondernemingen van de toekomst. 

In een volgend artikel zal ik dat uitgebreider toelichten, met een schets hoe best practices uit onze adviespraktijk uiteindelijk kunnen bijdragen aan het realiseren van de triple aim-doelstellingen waar ook minister Schippers op stuurt.

Michel Wartena, consultant VvAA voor Zorgondernemingen

Contact

De transitie naar een ander model vraagt om diepe kennis van alle bedrijfskundige mogelijkheden, regel- en wetgeving en sentimenten in het MSB en haar positie in de ziekenhuisorganisatie. De consultants van VvAA zijn uw vertrouwenspersoon met wie u strategische vraagstukken onderzoekt om tot de juiste besluiten te komen.


MSB-dossier

Het MSB bereidt zich voor op het participatiemodel. Lees hier meer over onze visie en achtergronden. Lees verder >>

Zorgondernemingen en MSB | VvAA