Fiscale eisen ondernemersrisico: kans voor het MSB!

Er is nog steeds veel onduidelijk in de fiscale discussie rondom het niet-transparante Medisch Specialistisch Bedrijf. Ook dit MSB moet ondernemersrisico lopen dat een ‘reële en substantiële’ betekenis heeft. Wat hiermee concreet wordt bedoeld blijft giswerk. Maar het proactieve MSB gaat zelf de boer op!

Medio juni gaf de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mevrouw Schippers, antwoord op Kamervragen over het zelfstandig ondernemerschap van medisch specialisten, mede namens het ministerie van Financiën. Duidelijk is dat de discussie over het ondernemerschap voor een heel belangrijk deel een fiscale discussie is. Het ondernemerschap kan worden behouden als de medisch specialist het verlies van het zelfstandige declaratierecht gaat compenseren door andere risico's te lopen. Deze risico's dienen “reële en substantiële betekenis” te hebben.

Mevrouw Schippers heeft het hier over de invulling van voorwaarden van het transparante samenwerkingsmodel. In het gros van de gevallen is dat het Medisch Specialistische Bedrijf in maatschapsvorm. Maar ook in het niet-transparante model (veelal de coöperatie) stelt de fiscus dat er sprake moet zijn van risico’s met substantiële en reële betekenis. Een belangrijke constatering! Veel medisch specialisten hebben namelijk de indruk dat bij een coöperatie minder zware eisen aan het ondernemersrisico zouden worden gesteld.

De termen substantiële (substance) en reële betekenis zijn dus niet alleen voorbehouden aan het transparante model. In de beantwoording van de vraag aan de fiscus over fiscale aspecten van het niet-transparante besturingsmodel komen deze termen ook terug. “Er is geen fictieve dienstbetrekking van de medisch specialisten bij het ziekenhuis of het MSB als het MSB reële zelfstandige betekenis heeft alsmede voldoende substance.”  

Gissen naar de invulling van ‘substance’ en ‘reële betekenis’
Wat wordt nu eigenlijk concreet bedoeld met deze twee termen? In de fiscale wetgeving komen ze niet voor. En de rechtspraak geeft geen concrete aanwijzingen over een invulling van deze containerbegrippen. Aanvankelijk werd gedacht dat de invulling van een MSB door de inrichting van een niet-transparant model eenvoudiger zou zijn dan die van een maatschapsmodel. Maar steeds vaker bereiken ons berichten dat de fiscus hier toch anders tegenaan kijkt. Een concreet handvat hiervoor is tot op heden nog niet gegeven. Daardoor blijft het in de praktijk gissen wat er met de begrippen wordt bedoeld en wat de concrete invulling ervan is.
 
Naar ons idee is een belangrijke invullingsrichting: de mate van verwevenheid met het ziekenhuis. Hoe minder de verwevenheid met het ziekenhuis is, des te groter is de kans van slagen voor de fiscale toets van het MSB.

Het verminderen van de verwevenheid met het ziekenhuis verbetert de positie van het niet-transparante MSB. Immers, als er naast het leveren van medisch-specialistische diensten aan het ziekenhuis sprake is van andere activiteiten en opdrachtgevers, krijgt het MSB meer mogelijkheden om (nieuwe) diensten en producten te ontwikkelen. Daarmee kan het MSB proactief en op eigen kracht invulling geven aan de fiscale eisen van substance en reële betekenis.  

Kans voor substitutie
Dit mes snijdt ook nog eens aan twee kanten. Want deze marsroute is een uitgelezen kans om uitwerking te geven aan de (eveneens door de minister) gewenste substitutie van zorg van tweede naar eerste lijn. Bij het substitutievraagstuk gaat het, naast het verplaatsen van zorg van de medische specialist naar de huisarts, om het op een andere locatie dan het ziekenhuis beschikbaar stellen van medische specialistische diensten en expertise. Dit laatste is een activiteit die het MSB op het lijf lijkt te zijn geschreven.

Toch is de ervaring dat binnen MSB-besturen hierover relatief weinig wordt gesproken. We zien voorzichtige initiatieven, maar concrete activiteiten vanuit het MSB zelf zijn nu nog meer uitzondering dan regel. Meestal zijn het individuele vakgroepen die met plannen in de weer zijn en daarbij eerder vastlopen in de dichtgetimmerde onderlinge afspraken van het MSB dan dat zij daarin worden gestimuleerd. Ook lijken de ziekenhuizen vaak andere belangen te hebben dan de medisch specialisten als het gaat om substitutie.  

Naar een win-winnende ontwikkeling  
Kortom: MSB-coöperaties die het heft in eigen hand willen nemen voor wat betreft hun ondernemersrisico, doen er goed aan een proactief beleid te ontwikkelen dat substitutie en samenwerking met de eerste lijn stimuleert en ondersteunt. Het MSB komt daarmee losser van het ziekenhuis te staan, bewijst daarmee zijn ondernemersrisico voor de fiscus én levert bovendien een belangrijke maatschappelijke bijdrage aan substitutie en dus het verlagen van de kosten van de zorg. Duidelijk een win-win! 

Door Jaap Doets en Michel Wartena

Contact

Wilt u als MSB-bestuur sparren om te komen tot een win-winnend substitutiebeleid? Of hebt u behoefte aan een deskundig klankbord om fiscale risico's te managen? Neem dan contact met ons op.