Het mes in de zorg: het grote BNR Zorgdebat

Een hoger eigen risico is een eerste stap op weg naar bezuinigingen in de zorg. Over andere ingrepen lieten de leden van het panel zich in het zicht van de verkiezingen niet uit. Toch was het BNR Zorgdebat geanimeerd en bij tijd en wijle pittig.

Locatie van deze aflevering van het zorgdebat was theater Diligentia op het Lange Voorhout, om de hoek bij het Binnenhof. Handiger voor de politici dan het VvAA hoofdkantoor in Utrecht, had BNR bedacht. Niettemin was Ab Klink naar BNR in Amsterdam afgereisd, vanwaar hij via een rechtstreekse verbinding de aftrap gaf voor een stevig debat onder leiding van Harmke Pijpers.

Oud-minister Ab Klink, nu hoogleraar aan de VU, noemde de verhoging van het eigen risico van € 220,- naar € 350,- een begrijpelijke maatregel, maar plaatste wel een kanttekening bij de ingreep. Een hogere eigen bijdrage kan leiden tot een hoger aantal zorgmijders. En wanneer bijvoorbeeld chronisch zieken met weinig geld niet meer naar de dokter gaan of therapie-ontrouw worden, leidt dat tot complicaties die veel meer geld kosten. Liever de zorg verbeteren dan drempels opwerpen, aldus Klink.

Betalen voor de zorg die je afneemt

Aanmerkelijk minder aarzeling viel te bespeuren bij Anne Mulder, lid van de Twee de Kamerfractie van de VVD. Een hogere bijdrage sluit aan bij zijn opvatting dat de gebruiker gewoon moet betalen voor de zorg. Het zorgt voor meer kostenbewustzijn en heeft een remmend effect op het aantal keren dat iemand naar de dokter gaat. Hoe hoog de eigen bijdrage volgens zijn partij zou moeten zijn, liet Mulder, ondanks aandringen van Harmke Pijpers, in het midden. "Op 6 juli verschijnt het verkiezingsprogramma, daar staat het in."

Collega-kamerlid Hanke Bruins Slot (CDA) kon zich vinden in de € 350,- maar benadrukte dat ook gekeken moet worden naar andere oplossingen. Geen eigen risico voor de huisarts, vond Pia Dijkstra van D66 en Lea Bouwmeester (PvdA) en Linda Voortman (GroenLinks) pleitten voor een inkomensafhankelijke bijdrage. Renske Leijten (SP) liet een stevig tegengeluid horen. Niet alleen op het punt van de eigen bijdrage - "wij streven naar drempelvrije zorg en een eigen bijdrage van € 0,- euro" – ook op andere onderwerpen nam ze een uitgesproken positie in. ‘Alle specialisten in loondienst’, is haar opvatting. Over zorgverzekeraars is ze ook glashelder: "Gezamenlijk maken ze € 1,6 miljard winst, en dat met publiek geld – dan zijn hogere premies toch onacceptabel!"

Het basispakket

"Wordt het een kerstpakket of een pakket van de voedselbank?", daagde Harmke Pijpers de leden van het panel uit. Dat iedereen zelf een rollator kan aanschaffen, daar waren de panelleden het over eens. Maar preventieve maatregelen - Lea Bouwmeester noemde het begeleiden van kinderen in een moeilijk gezin om latere problemen te voorkomen – vergoeden, vindt Anne Mulder onzin. Preventie vermindert de kosten niet, vindt hij.

Efficiëntie

Of het efficiënter kan in de zorg, vroeg Pijpers. Er moet tenslotte ruim een miljard euro bezuinigd worden. Linda Voortman (GroenLinks) wil de rol van de huisarts en de wijkverpleegkundige versterken. De eerste- en de tweedelijnszorg moeten veel intensiever samenwerken, vindt het complete panel. Renske Leijten ziet mogelijkheden om te besparen op de bureaucratie: "weg met de formulieren" en Lea Bouwmeester bepleitte regionale zorg. "Als er winst gemaakt wordt, moet die ten goede komen aan de regio", stelde ze.

Specialisten willen waardering

Frank de Grave, de voorman van de Orde van Medisch Specialisten, sprak namens een doelgroep die geen waardering krijgt voor alle geleverde inspanningen. "We hebben in de afgelopen jaren miljoenen ingeleverd, maar worden nog steeds weggezet als graaiers." Hoe dat zit, wilde hij weten. Zijn oproep luidde een discussie in over de nadelen van een vergoedingsstelsel dat gebaseerd is op verrichtingen. Hierdoor voeren dokters ook behandelingen uit die niet noodzakelijk zijn.

Kunnen vrijgevestigde specialisten beter in loondienst gaan? Anne Mulder vond dat ze dat zelf moeten bepalen, Renske Leijten (SP) en Lea Bouwmeester (PvdA) bepleitten loondienst, omdat er dan duidelijkere afspraken met deze beroepsgroep kunnen worden gemaakt.

Winst ziekenhuizen

Pia Dijkstra (D66) zag voor zorgverzekeraars een risicodragende rol en vond winst maken voor ziekenhuizen akkoord, wanneer die geherinvesteerd wordt in de zorg. Ook op dit punt trokken de kamerleden van SP en PvdA opnieuw samen op: geen sprake van, was de mening van Leijten en Bouwmeester. Linda Voortman (GroenLinks) was er nog niet uit.

Na de uitzending

Wie maakt nu eigenlijk de belangrijke keuzes, was een thema uit de afsluitende discussie met de zaal. Een dokter vond dat de politiek dat moest doen. Maar u kunt zich ook zelf afvragen of u een hoogbejaarde nog een peperdure behandeling moet laten ondergaan, reageerde Lea Bouwmeester.

Hanke Bruins Slot van het CDA stelde dat de zorg goedkoper is geworden, maar dat het aanbod enorm is toegenomen. Ze bepleitte voor meer samenwerking tussen zorgaanbieders en families van patiënten, zoals dat momenteel in Weert gebeurt. Een deel van de zorg kan thuis plaatsvinden. Dat komt de kwaliteit ten goede en levert aanzienlijke besparingen op.

Tot slot

In haar opening noemde Harmke Pijpers de opvallende daadkracht van minister Schippers. Artsen mogen alleen de goedkoopste medicijnen voorschrijven, tandartsen krijgen een waarschuwing omdat ze hun (vrije) tarieven hebben verhoogd... een eindsprint in het zicht van de verkiezingen. De discussie over de kosten van de zorg komt op stoom en VvAA heeft als ledenorganisatie voor zorgprofessionals de connectie tussen de politiek en de beroepsgroepen gemaakt. Het grote zorgdebat maakt duidelijk dat er binnenkort vuurwerk in de Tweede Kamer verwacht kan worden.

Het grote BNR Zorgdebat

Contact met VvAA

Hebt u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan gerust contact met ons op.