Hebben ziekenhuizen en ZBC’s straks ook recht op winstuitkering?

20-10-2015 - Ziekenhuizen en ZBC’s mogen geen winsten uitkeren. Dit maakt het moeilijker om financiering in de vorm van (privaat) risicodragend vermogen aan te trekken. Om daar verandering in te brengen, diende het kabinet een wetsvoorstel in waarmee winstuitkering ook voor ziekenhuizen en ZBC’s mogelijk gemaakt wordt (onder voorwaarden). Binnenkort staat de afronding van dit thema op de politieke agenda.


Nieuwe spelers op de markt

Met het recht op winstuitkering voor zorginstellingen moet de kwaliteit, dienstverlening en doelmatigheid van de medisch-specialistische zorg verbeteren. Ook komt er (hopelijk) meer dynamiek door de toetreding van nieuwe ‘spelers’ op de markt, zoals ook medisch specialisten die vanaf 2015 in financieel opzicht willen participeren in het ziekenhuis. De betrokken instellingen worden dan - in een tijd waarin geld lenen moeilijker wordt - minder afhankelijk van banken.


4 voorwaarden voor recht op winstuitkering

Hierbij vier belangrijke voorwaarden waaraan moet worden voldaan:

  1. De reguliere exploitatie dient winstgevend te zijn; hiervan is sprake als er drie jaar na elkaar (aansluitend) winst is gemaakt.
  2. De solvabiliteit bedraagt minimaal 20%. Dit betekent dat het eigen vermogen minimaal 20% moet uitmaken van de totale balans. De voorwaarden 1 en 2 borgen dat alleen investeerders meedoen die voor langetermijnbelangen gaan.
  3. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) dient groen licht te geven; de IGZ toetst onder andere de aanwezigheid van een veiligheidsmanagementsysteem en de waarborging van de kwaliteit en veiligheid binnen de instelling.
  4. Het bestuur van de instelling dient goedkeuring te verlenen en het toezichthoudend orgaan moet worden gehoord over het voornemen tot winstuitkering (in de Zorgbrede Governancecode 2010 wordt hierop reeds geanticipeerd).

De NZa krijgt een toezichthoudende rol. De zorginstelling dient binnen drie maanden na de winstuitkering een verantwoording aan de NZa te zenden, waaruit blijkt dat hij alle voorwaarden in acht heeft genomen.

Dit wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor de mogelijkheid winst uit te keren voor aanbieders van andere typen zorg. Dat wil zeggen dat voor aanbieders die al winst mochten uitkeren (bijvoorbeeld aanbieders van extramurale zorg, zoals in de AWBZ, huisartsenzorg en mondzorg), de situatie ongewijzigd blijft. Dit geldt ook voor het verbod op het uitkeren van winst voor aanbieders van intramurale AWBZ-zorg en voor academische ziekenhuizen.


Voortgang van het wetsontwerp

Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer beantwoordde minister Schippers van VWS een groot aantal vragen over het wetsontwerp. Deze discussie, die onder meer handelde over de solvabiliteitseis en de perikelen rond (de aandeelhouders van) het Slotervaart Ziekenhuis, vindt u in de ‘nota naar aanleiding van het nader verslag’. 

Het voorstel is in juli 2014 door de Tweede Kamer aangenomen. De uitgangspunten en voorwaarden waaraan moet worden voldaan voor winstuitkering zijn daarbij overeind gebleven. Wel heeft het kabinet aan de Raad van State advies gevraagd over een amendement inzake de goedkeuring van het College sanering zorginstellingen voor (ver)huur, (ver)koop van gebouwen of terreinen. De reden hiervan is dat er steeds meer gevallen van fraude met vastgoed bekend zijn, in de pensioensector, bij woningcorporaties en in het onderwijs. 

Het is goed om binnen de zorgsector te kijken hoe drempels kunnen worden opgeworpen, zodat dit in deze sector voorkomen kan worden. Wij houden u op de hoogte.

Over de auteur

Arie KreuleArie Kreule
specialist ondernemings- en gezondheidsrecht bij VvAA juridische dienstverlening