Openbaar maken van berispingen heeft averechts effect

29 juni 2017 - Legt de tuchtrechter een zorgverlener een berisping of geldboete op, dan wordt die informatie openbaar gemaakt in het BIG-register. Het Nivel onderzocht onlangs op verzoek van minister Schippers (VWS) het effect hiervan. Openbaarmaking blijkt niet significant bij te dragen aan een betere zorg, of aan een beter beeld bij patiënten van de kwaliteit van de arts. Volgens VvAA versterkt deze openbaarmaking juist de angst voor tuchtklachten bij zorgverleners en ondervinden zij onbedoelde negatieve effecten. Dit heeft een averechts effect op de zorgverlening.

Het doel van het tuchtrecht is normstelling creëren en de individuele professional corrigeren. Om meer openheid in de zorg te bewerkstelligen, zijn sinds 1 juli 2012 naast de tuchtrechtelijke maatregelen van een schorsing en een doorhaling ook een berisping en een geldboete openbaar en voor iedereen in te zien in het BIG-register. 

Publicatie leidt niet tot gewenst effect

Uit onderzoek van het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (Nivel) blijkt dat de positieve effecten op de beroepsuitoefening bij openbare berispingen niet significant is. Artsen die een waarschuwing kregen óf een berisping, maakten daarna betere aantekeningen in het medisch dossier en bespraken verbetermaatregelen met collega’s en/of leidinggevenden. Publicatie van berispingen en geldboetes bleken niet dusdanig meer te corrigeren. Hiermee blijft een grotere bijdrage aan de kwaliteitsverbetering van de beroepsuitoefening uit.

Beeld patiënt van zorgverlener

Eén op de zeven patiënten raadpleegt volgens het Nivel het internet bij de keuze voor een nieuwe zorgverlener. Slechts 1% raadpleegt het BIG-register. Hoewel tweederde van de patiënten aangeeft het belangrijk te vinden dat informatie over berispingen en geldboetes openbaar beschikbaar is, zegt tegelijkertijd een derde (29%) niets te doen wanneer blijkt dat zijn huisarts een berisping of geldboete heeft gekregen. Dat is ook verklaarbaar: een patiënt kan uit een beoordeling van een tuchtklacht niet of nauwelijks afleiden wat dit betekent voor de algehele kwaliteit van de zorgverlening door de professional.

Bezwaar

Dit bezwaar bracht ook de KNMG naar voren. VvAA deelt dit bezwaar. De patiënten die het gesprek over de berisping met hun arts zouden willen aangaan, stuiten tegen het beroepsgeheim van de arts. De arts mag zelf geen toelichting geven op de tuchtklacht.

Tijdens tuchtrechtelijke procedures waarbij VvAA zorgverleners bijstaat, komt op pijnlijke wijze naar voren wat zo’n procedure met hen doet. De impact voor het functioneren van BIG-geregistreerden is enorm, bevestigt ook het Nivel-onderzoek. Het is zowel zakelijk als privé een aanslag op de bezieling van de zorgprofessional. De angst voor tuchtklachten stijgt. De zorgverleners die meewerkten aan het onderzoek, geven bovendien aan dat ze zich aangevallen, machteloos, boos en gecriminaliseerd voelen.

Openbare berispingen afschaffen

VvAA erkent uiteraard het belang van openheid en het bewaken en verbeteren van kwaliteit. Openheid over de kwaliteit van zorg in het algemeen en bij fouten en incidenten, is onderdeel van het vak. Openbaarmaking van berispingen en boetes draagt daar echter niet op de juiste wijze aan bij. Daarom pleiten we voor afschaffing van het openbaar maken van berispingen en geldboetes.

Over de auteur

Juriste Agatha Hielkema | VvAA

Agatha Hielkema

Wet en ethiek vragen om een vertaling in praktische adviezen


Mijn expertises:

Gezondheidsrecht

Klacht- en tuchtrecht

Conflicten met zorgverzekeraars

IGZ vraagstukken


linkedin vvaa  Bekijk mijn profiel

Neem contact op met VvAA  06 - 22 65 95 19

contactformulier  Stuur uw bericht

Hoe bezield bent u?

In 2014 en 2015 bleek uit de VvAA bezielingsonderzoeken dat zo’n 1 op de 5 Nederlandse zorgprofessionals bezield aan het werk is. De vraag is hoe bezield u nu bent. Doe de test en in slechts 5 minuten tijd weet u meer. U ontvangt direct een persoonlijk rapport.

Doe de test