Uitkomst peiling medisch beroepsgeheim

16 november 2016 - De wetswijziging Wmg ligt momenteel bij de Eerste Kamer. Wat weten VvAA-leden over dit onderwerp en hoe denken ze erover? Uit een peiling onder ruim 5.000 zorgverleners* blijkt dat 95% van de zorgverleners vindt dat de Senaat dit wetsvoorstel moet verwerpen. 97 Procent wenst dat patiënten om toestemming wordt gevraagd voordat zorgverzekeraars toegang krijgen tot patiëntgegevens.

8 November besprak de Eerste Kamer de wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg). Wordt deze wijziging straks realiteit, dan kunnen zorgverzekeraars bij een materiële controle rechtstreeks en zonder toestemming van de patiënt patiëntengegevens opvragen bij alle zorgverzekeraars, mits aan wettelijke voorwaarden is voldaan. Volgens VvAA en Spong Advocaten is het in strijd met het mensenrecht op privacy om daarbij geen toestemming aan de patiënt te vragen.

Wettelijke voorwaarden onbekend

We vroegen zorgverleners naar hun kennis, visie en ervaringen over dit onderwerp. Uit de peiling onder zorgprofessionals blijkt dat 69% eerder van het voorstel hoorde. Van alle zorgprofessionals weet 84% niet wat de wettelijke voorwaarden zijn waaraan een verzekeraar moet voldoen om bij een materiële controle een medisch dossier te mogen inzien. 60 Procent van de deelnemers heeft geen contract met een zorgverzekeraar.

Negatieve ervaring bij inzage verlenen

Gemiddeld heeft 15% wel eens inzage tot een medisch dossier moeten verlenen. Onder apothekers (40%), fysiotherapeuten (22%) en medisch specialisten (19%) ligt dat aantal hoger. Van alle beroepsgroepen die ooit inzage moesten verlenen, had 35% daar een negatieve ervaring mee. Van die groep had het grootste deel een contract met de zorgverzekeraar (43% tegenover 28%).

Verwijsbrieven geen beroepsgeheim?

Onder het medisch beroepsgeheim vallen recepten, verslagen van (telefonische) consulten, verwijsbrieven en agenda-gegevens. 80-90% Vindt dat recepten, verslagen van (telefonische) consulten en verwijsbrieven niet naar buiten mogen worden gebracht. Van de 570 fysiotherapeuten vindt 43% verwijsbrieven niet onder het medisch beroepsgeheim vallen. Bij de tandartsen (542 in totaal) is dit 70%. Van alle zorgprofessionals is 56 procent tegen het openbaar maken van agenda-gegevens.

Kennis

We legden de deelnemers de volgende stellingen voor. 55 Procent weet niet of onderstaande stellingen nu al van toepassing zijn of pas na goedkeuring van het wetsvoorstel. Het al dan niet hebben van een contract met de zorgverzekeraar is nauwelijks van invloed op deze kennis.

De juiste antwoorden ziet u onder de tabel.
Kolom 1 Nu al Na goedkeuring Weet niet
1) Bij vermoedens van fraude mag de zorgverlener zonder toestemming van de patient medische gegevens laten inzien door een (verzekerings)arts. 974 / 21% 2319 / 49% 1438 / 30% 
2) Als de zorgverlener weigert gegevens te verstrekken (medisch beroepsgeheim/Wgbo) zou de zorgverzekeraar terugbetaling kunnen vorderen van uitbetaalde declaraties. 752 / 16% 977 / 21% 2994 / 63%
3) Als de zorgverlener weigert gegevens te verstrekken, zou de verzekeraar melding kunnen doen aan het Kenniscentrum Fraudebeheersing en/of de NZa. 1020 / 22% 728 / 15% 2964 / 63%
4) Als de zorgverlener weigert gegevens te verstrekken zou de zorgverzekeraar zijn gegevens kunnen opnemen in het Extern Verwijzingsregister of bestuursrechterlijke stappen kunnen ondernemen.  446 / 9% 665 / 14% 3595 / 76%
5) Wanneer de zorgverlener deze gegevens verstrekt, loopt hij of zij het risico zich schuldig te maken aan schending van het beroepsgeheim met als mogelijk gevolg tuchtrechterlijke, strafrechterlijke of civiele procedures. 2445 / 52% 320 / 7% 1944 / 41%
Totaal 5637 / 24% 5009 / 21% 12935 / 55%

De antwoorden op bovenstaande stellingen. Bij vermoedens van fraude moet, zoals eerder genoemd, wel eerst aan wettelijke voorwaarden worden voldaan. Vermoedens alleen zijn uiteraard niet voldoende. Daarnaast kijken juristen per situatie naar de specifieke omstandigheden. 

  1. Na goedkeuring 
    Bij vermoedens van onrechtmatig declareren en/of fraude moet iedere zorgverlener, ook als geen voorafgaande toestemming van de patiënt is verkregen, medische gegevens laten inzien door een (verzekerings)arts.
  2. Na goedkeuring 
    Als de zorgverlener in die gevallen weigert gegevens te verstrekken (medisch beroepsgeheim/Wgbo) zou de zorgverzekeraar terugbetaling kunnen vorderen van uitbetaalde declaraties.
  3. Na goedkeuring 
    Als de zorgverlener in die gevallen weigert gegevens te verstrekken, zou de verzekeraar melding kunnen doen aan het Kenniscentrum Fraudebeheersing en/of de NZa.
  4. Na goedkeuring
    Als de zorgverlener in die gevallen weigert gegevens te verstrekken zou de zorgverzekeraar zijn gegevens kunnen opnemen in het Extern Verwijzingsregister of bestuursrechterlijke stappen kunnen ondernemen.
  5. Na goedkeuring
    Wanneer de zorgverlener deze gegevens verstrekt, loopt hij of zij het risico zich schuldig te maken aan schending van het beroepsgeheim met als mogelijk gevolg tuchtrechterlijke, strafrechterlijke of civiele procedures.

Toestemming

97% Is van mening dat patiënten vooraf om toestemming moeten worden gevraagd als de zorgverzekeraar het medisch dossier vraagt in te zien. 95% Van de deelnemers ziet het liefst dat de Eerste Kamer niet instemt met de wetswijziging.

Algemene onderzoeksinformatie:

Kolom 1 Totaal aantal / %
Uitnodigingen 23621
Respons 5263 / 22,3%
Volledig ingevuld 4650 / 19,7%
Gedeeltelijk ingevuld 613 / 2,6%
* De deelnemers van deze peiling komen uit de volgende beroepsgroepen:

Beroepsgroep Totaal aantal / %
Apotheker 143 / 3%
Arts in opleiding 443 / 8%
Fysiotherapeut 570 / 11%
Huisarts 951 / 18%
Medisch specialist 994 / 19%t
Overig medisch 876 / 17%
Overig paramedisch 565 / 11%
Tandarts 542 / 10%
Verloskundige 114 / 2 %
Verpleegkundige 72 / 1%
Overig niet-medisch 1 / 0%
Onbekend 7 / 0%
Totaal 5278 / 100%
Peiling Inzage medisch dossier
 

Alle cijfers op een rij (pdf)


Nu.nl: 'strijdig met mensenrecht'

Lees ook:

  • Inzage in medisch dossier zonder toestemming patiënt in strijd met mensenrechten