Ex-samenwoners in toenemende mate onderhoudsplichtig?

21-02-2011 Joan Versluijs

Trouwen is tegenwoordig niet langer een vanzelfsprekendheid. Dat geldt uiteraard ook voor professionals in de zorg. Veel samenwoners zien het krijgen van kinderen als een sterkere bevestiging van hun band dan een boterbriefje. Een gedachte overigens die u als hoofdkostwinner niet genoeg kunt stimuleren. Het kan u nog eens veel geld opleveren! Stel u bent gehuwd. U krijgt een kindje. Na 13 maanden huwelijk blijkt u toch niet voor elkaar bestemd te zijn. U gaat uit elkaar. Gedurende de komende 12 jaar betaalt u partneralimentatie. Om u een idee te geven van de omvang van de financiële nasleep: landelijk bedraagt de bruto partneralimentatie over het algemeen maximaal € 400 bruto per maand. In de medische wereld zijn maandelijkse bedragen van € 6.000 tot € 8.000 bruto geen uitzondering. Als ex-samenwoner had u, anders dan de ex-echtgenoot, wettelijk geen enkele bijdrage in het levensonderhoud van uw ex-partner hoeven te betalen.

Onredelijk

Een ongelijkheid in de wet die in onze veranderde maatschappij steeds vaker als onredelijk wordt ervaren. Door de ex-partners zelf, maar ook door de rechter. De duur van de relatie, de leeftijd van de kinderen en de onderlinge taakverdeling tijdens het samenwonen spelen bij de afweging door de rechter een rol. Een aanzienlijk inkomensverschil tussen bijvoorbeeld de medisch specialist en zijn/haar partner kan de rechter eveneens doen besluiten om een onderhoudsbijdrage toe te kennen aan de voormalig samenwoner die daaraan behoefte heeft. Een beslissing die de ex-samenwoner die de betalingsverplichting opgelegd krijgt niet zelden zwaar valt. Zeker als blijkt dat de opgelegde verplichting fiscaal niet aftrekbaar is. Bij voormalig samenwoners moet er namelijk niet alleen sprake zijn van afdwingbaarheid, maar daarnaast ook van een dringende morele plicht alvorens de betaling aftrekbaar is in box 1 Inkomstenbelasting. Het enkele feit dat de rechter het heeft opgelegd, maakt de betaling niet dringend en moreel verplicht, aldus de fiscus.
Bij de ontvanger is de bijdrage overigens, ongeacht de aftrekbaarheid, wél belast, wat dan weer kan leiden tot een hogere behoefte dan wanneer er geen inkomstenbelasting verschuldigd zou zijn, maar dat terzijde.

Wederzijdse zorgplicht

Het toekennen van een onderhoudsbijdrage aan de ex-samenwoner zal naar verwachting een verdere vlucht nemen. De onderhoudsverplichting van de ex-echtgenoot is een voortvloeisel uit de levenslange zorgplicht die is aangegaan bij het huwelijk. In samenlevingscontracten wordt in toenemende mate eveneens een wederzijds zorgplicht opgenomen. Dit wordt gedaan om te kwalificeren als partner voor de Successiewet. Dat scheelt namelijk aanzienlijk in de tarieven en vrijstellingen die van toepassing zijn voor de schenk- en erfbelasting. Waar men niet, of onvoldoende, bij stilstaat is dat het aangaan van de zorgplicht wel eens anders uitgelegd kan worden bij het einde van de relatie dan bedoeld.U ziet: kortweg stellen dat u als samenwoner geen onderhoudsbijdrage hoeft te betalen aan uw ex-partner is niet langer altijd juist. Natuurlijk, de wet geeft u –nog- gelijk. De dagelijkse realiteit spreekt u echter zo nu en dan tegen.

Joan Versluijs is financieel planner en financieel echtscheidingsadviseur bij VvAA.

Contact met VvAA

Hebt u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan gerust contact met ons op.