OM naar Hoge Raad in euthanasiezaak


27 september 2019 - Het OM heeft de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad verzocht om cassatie in het belang der wet in te stellen in de zaak van de verpleeghuisarts die op 11 september 2019 werd ontslagen van alle rechtsvervolging. Het voornaamste doel van het OM is om duidelijkheid te krijgen hoe artsen moeten omgaan met euthanasie op wilsonbekwame patiënten. Daarbij gaat het om de rechtszekerheid voor zowel artsen als patiënten over dit belangrijke punt in de wet en de praktijk. De Procureur-Generaal heeft op dit verzoek positief gereageerd, wat betekent dat de zaak in cassatie zal worden behandeld. (Bron: www.om.nl/@106753/hoge-raad

Geen rechtsgevolgen voor de verpleeghuisarts 

De Hoge Raad kan pas zelf oordelen over een zaak op het moment dat deze bij haar terechtkomt. Soms is het in het algemeen belang echter wenselijk dat de Hoge Raad een rechtsvraag beantwoordt. Voor die gevallen is er in de wet een heel uitzonderlijk rechtsmiddel opgenomen. De procureur-generaal krijgt de mogelijkheid op grond van de wet om bij de Hoge Raad een cassatieberoep in het belang der wet in te stellen. Belangrijk is dat wanneer de Hoge Raad uitspraak doet in zo’n zaak, er geen rechtsgevolgen zijn voor de betrokken partijen. Voor de verpleeghuisarts die op 11 september 2019 werd ontslagen van alle rechtsvervolging in deze zaak, zal de zaak in cassatie dan ook geen rechtsgevolgen hebben. (Bron: www.rechtspraak.nl)

Vragen aan de Hoge Raad

Het OM heeft zelf onder andere de volgende vragen genoteerd in het verzoek om cassatie in belang der wet. De vragen hebben betrekking op uitleg van de tekst van artikel 293 Wetboek van Strafrecht en artikel 2 van de WTL. 

i. Over de relevantie en de bepaling van de actuele wil
a. Staat een actuele, wilsonbekwame levenswens in de weg aan de uitvoering van een eerder schriftelijk en wilsbekwaam euthanasieverzoek?
b. Kan het belang van een actuele, wilsonbekwame levenswens worden uitgesloten in de schriftelijke wilsverklaring?
c. Welke onderzoeksplicht heeft de arts bij de vaststelling van die actuele wil?

ii. Over de uitleg van de schriftelijke wilsverklaring
a. Welke interpretatieruimte heeft een arts bij de uitleg van een schriftelijke wilsverklaring?
b. Op welke andere bronnen, buiten de schriftelijke verklaring, mag een arts zich bij die uitleg baseren? Mag daarbij ook de interpretatie of toelichting van naasten worden betrokken?

iii. Over de ondraaglijkheid van het lijden en het ontbreken van een redelijke andere oplossing
a. Welke beoordelingsruimte heeft een arts om tot de overtuiging te mogen komen dat sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden en het ontbreken van een redelijke andere oplossing daarvoor bij gevorderde dementie, wanneer dat niet meer bij een patiënt kan worden geverifieerd? Welke actueel inzicht van de patiënt in de eigen situatie moet daarbij worden vastgesteld?
b. Welke beoordelingsruimte heeft een arts om tot de overtuiging te mogen komen dat sprake is van een steeds verdergaande ontluistering van de persoon en het vooruitzicht om niet meer waardig te kunnen sterven bij een gevorderde dementiepatiënt? Welk actueel inzicht van de patiënt in de eigen situatie moet daarbij worden vastgesteld? In welke mate kan daarbij de inhoud van de eerdere, schriftelijke wilsverklaring worden betrokken?

iv. Over medisch zorgvuldige uitvoering van de euthanasie?
Als een arts eenmaal uitvoering mag geven aan een schriftelijk euthanasieverzoek bij een wilsonbekwame patiënt, mag hij dan – in belang van de patiënt of de zorgvuldige uitvoering van het verzoek – afzien van een gesprek met de patiënt over het moment en de wijze waarop de euthanasie zal worden uitgevoerd?

Opschorting vergelijkbare zaken

In afwachting van het Oordeel van de Hoge Raad heeft het OM besloten de beoordeling van andere lopende euthanasiezaken op te schorten indien in die zaken dezelfde rechtsvragen aan de orde zijn. (Bron: www.om.nl)
Rechtspraak

Contact Juridische Helpdesk

Mocht u vragen hebben over dit onderwerp, dan kunt u hierover contact met ons opnemen via onze Juridische Helpdesk, bereikbaar op werkdagen tussen 08.00 en 17.30 uur. Wij helpen u graag.