Scheidsgerecht Gezondheidszorg: heeft de medisch specialist een eerlijke kans?

29-07-2014 Paul Hanrath, jurist, gespecialiseerd in geschillen met zorginstellingen

Medisch specialisten en Scheidsgerecht

Specialist vrijwel kansloos bij conflict’, zo luidt de onheilspellende kop van een artikel in Medisch Contact van 19 juni 2014. Het artikel gaat over geschillen waarin een medisch specialist zich verzet tegen de opzegging van zijn toelatingsovereenkomst. Volgens de schrijvers van het artikel stelt het Scheidsgerecht Gezondheidszorg in dat soort zaken vrijwel altijd het ziekenhuis in het gelijk. Als dat al bij voorbaat bekend is, zijn er dan mogelijkheden om het Scheidsgerecht te omzeilen? Of zou de medisch specialist dat helemaal niet moeten willen?

Veel toelatingsovereenkomsten en arbeidsovereenkomsten bepalen dat alle geschillen tussen medisch specialist en ziekenhuis aan het Scheidsgerecht moeten worden voorgelegd. Tegen een beslissing van het Scheidsgerecht Gezondheidszorg is geen hoger beroep of cassatie mogelijk.

De voorzitter van het Scheidsgerecht is altijd een beroepsrechter, de overige arbiters werken in de zorg. Vaak is een van de arbiters een ziekenhuisdirecteur en de tweede medisch specialist.

Medisch specialist kansloos?

Het is een feit dat in vrijwel alle procedures waarbij een specialist opkomt tegen een opzegging van de toelatingsovereenkomst, het Scheidsgerecht die opzegging in stand laat, met als gevolg dat de specialist het ziekenhuis moet verlaten. Maar dat betekent lang niet altijd dat het ziekenhuis het volledig bij het rechte eind heeft. In tegendeel, er zijn diverse uitspraken waarin is vastgesteld dat het ziekenhuis tekort geschoten is in zijn verplichtingen. Bijvoorbeeld wanneer het beginsel van ‘hoor en wederhoor’ onvoldoende is toegepast of wanneer het ziekenhuis zich niet actief genoeg heeft opgesteld om de onderliggende samenwerkingsproblematiek binnen de maatschap (mee) op te lossen.

Verstoorde verhoudingen

Dat het in die gevallen uiteindelijk toch tot een beëindiging van de toelating komt, heeft meestal te maken met het feit dat de specialist inmiddels zelf aangeeft weg te willen, of dat de verhoudingen zó zeer zijn verstoord dat vertrek inmiddels onvermijdelijk is. In het geval dat er gebreken kleven aan de opzegging, kent het Scheidsgerecht vaak een financiële vergoeding toe. Het is te kort door de bocht om te concluderen dat een specialist bij een procedure ‘kansloos’ is. Bovendien leidt niet elke procedure ook tot een einduitspraak van het Scheidsgerecht, bijvoorbeeld omdat partijen alsnog een schikking bereiken.

Alternatieven Scheidsgerecht

In het artikel in Medisch Contact wordt als ‘alternatief’ voor het Scheidsgerecht een rechts(in)gang bij de overheidsrechter met de mogelijkheid van hoger beroep genoemd. Daarnaast wordt gewezen op de mogelijkheid om een maat bij meerderheid van stemmen uit de maatschap te stoten onder toekenning van een vooraf bepaalde vergoeding. Beëindiging van de maatschap betekent vrijwel altijd automatisch beëindiging van de toelatingsovereenkomst. Alleen als sprake is van (ernstige) verwijtbaarheid zou de vertrekker géén of geen volledige vergoeding moeten krijgen. Over de vraag of sprake is van een ‘good leaver’ of ‘bad leaver’ zou dan geoordeeld moeten worden in een arbitrageprocedure. Het Scheidsgerecht blijft zodoende buiten beeld.

Langere procedures

Of deze alternatieven de medisch specialist een grotere kans op een beter resultaat opleveren, valt te bezien. Arbitrage over de vraag of aanspraak kan worden gemaakt op een vergoeding verschilt per saldo niet veel van de procedure bij het Scheidsgerecht. Het voordeel van een overheidsrechter vanwege de mogelijkheid van hoger beroep is ook relatief, omdat het zeer de vraag is of een overheidsrechter tot wezenlijk andere uitkomsten zal komen. Hoger beroep zal in ieder geval wel tot langere procedures leiden. Nadeel van de overheidsrechter is dat hij de ziekenhuiswereld niet kent.

Situatie na 1 -1-2015

Vrijgevestigde medisch specialisten die per 2015 ondernemer willen blijven zullen in verband met de Integrale Bekostiging een Medisch Specialistisch Bedrijf (MSB) gaan oprichten. De huidige individuele toelatingsovereenkomsten komen te vervallen. Naar verwachting gaan de huidige maatschappen op vakgroepviveau op in één MSB. Deze entiteit zal een 'collectieve toelatingsovereenkomst' aangaan met het ziekenhuis. Er moet in deze toelatingsovereenkomst een keuze gemaakt worden over de wijze van geschillenbeslechting. VvAA adviseert u hierin graag.


Contact met VvAA

Hebt u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan gerust contact met ons op.