Inloggen

Is zorgverlener aansprakelijk als succes vaccin tegenvalt?

14 januari 2021 - Veel zorgverleners vragen zich af of zij aansprakelijk kunnen worden gesteld als later blijkt dat een (door de overheid voor een bepaalde doelgroep geleverd) Covid-vaccin minder bescherming biedt dan nu wordt gedacht, of schadelijk blijkt voor de gezondheid. Jurist gezondheidsrecht Shirin Slabbers kan hier een geruststellend antwoord op geven. 

Op dit moment valt het toedienen van zo'n Covid-vaccin onder de professionele standaard. Zolang het vaccin gebruikt wordt voor het doel waarvoor het gemaakt is, op de juiste wijze wordt toegediend en er geen bijzondere risico’s bekend zijn, is de toediening van het coronavaccin 'state of the art' en daarmee conform de professionele norm (zie kader).

Het betreft immers een geregistreerd geneesmiddel dat door de overheid voldoende veilig wordt geacht om bepaalde mensen mee te laten inenten. Vanzelfsprekend moet de te vaccineren persoon wel voldoende worden voorgelicht over de op dit moment bekende (milde) bijwerkingen en mate van bescherming.

Ontwikkelingen volgen
Het is wel van belang om de ontwikkelingen over de mate van bescherming en de risico’s voor de gezondheid te blijven volgen. Als bijvoorbeeld op enig moment blijkt dat bepaalde personen een onaanvaardbare reactie op een specifiek vaccin hebben, dan kan het zijn dat de professionele norm wijzigt en een ander vaccin toegediend moet worden. Dit werkt ’vooruit‘ en maakt niet dat zorgverleners met terugwerkende kracht (op het moment dat een en ander nog niet bekend was) alsnog aansprakelijk worden geacht. Dit geldt zowel voor de civielrechtelijke als voor de tuchtrechtelijke aansprakelijkheid.

Redelijk bekwame beroepsuitoefening
Bij de tuchtrechtelijke toetsing van professioneel handelen gaat het er niet om of dat handelen (achteraf bezien) beter had gekund. Het draait om de vraag of de beroepsbeoefenaar bij het beroepsmatig handelen binnen de grenzen van een redelijk bekwame beroepsuitoefening is gebleven en rekening hield met de stand van de wetenschap tijdens het klachtwaardig geachte handelen en met wat toen in de beroepsgroep als norm of standaard was aanvaard. Die norm is op dit moment dat het Covid-vaccin voldoende veilig wordt geacht om toe te dienen.
 
Professionele norm
De norm waaraan het handelen van de zorgverlener wordt getoetst, staat in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, artikel 7:453 BW. De zorgverlener neemt bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed hulpverlener in acht en handelt daarbij in overeenstemming met de verantwoordelijkheid die op hem rust, voortvloeiend uit de professionele standaard voor zorgverleners.