Inloggen

VvAA: aansprakelijkheid kan niet worden uitgesloten bij huisartsen die ondanks vaccinatiebeleid toch vaccineren

13 april 2021 - Het door de overheid overgenomen advies van de Gezondheidsraad om mensen onder de 60 jaar vooralsnog niet langer met AstraZeneca te vaccineren, zorgt voor vragen over de rechtspositie en aansprakelijkheid van (huis)artsen die ervoor kiezen om personen van 60 jaar en jonger, toch te vaccineren met het AstraZeneca-vaccin. Als collectief van ruim 124.000 zorgverleners en verzekeraar van zorgverleners op het vlak van rechtsbijstand én beroepsaansprakelijkheid, heeft VvAA begrip voor de lastige positie waarin (huis)artsen zich bevinden. Tegelijkertijd kan zij niet uitsluiten dat artsen die het advies niet opvolgen, toch aansprakelijk worden gesteld. 

Het advies van de Gezondheidsraad, dat is gegeven naar aanleiding van een aantal meldingen van een zeldzaam ernstig ziektebeeld na vaccinatie met dit vaccin, stelt veel huisartsen voor een dilemma, met name als het gaat om personen jonger dan 60 jaar, die vallen in de ‘hoog-risicogroepen’. VvAA heeft veel begrip voor deze lastige positie en sluit zich dan ook aan bij de oproep van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) aan het kabinet om zeer snel met een perspectief voor deze groepen te komen. 

> Lees hier ook de update van 15 april 2021 
 
Aansprakelijkheid kan niet worden uitgesloten
Artsen die ondanks het advies van de Gezondheidsraad, tóch besluiten te vaccineren, kunnen mogelijk aansprakelijk worden gesteld voor uit het vaccin voortvloeiende schade. Óók al heeft de patiënt daarvoor toestemming gegeven.

Shirin Slabbers, senior jurist gezondheidsrecht bij VvAA: “Vanuit juridisch perspectief heeft toestemming van de cliënt niet per definitie tot gevolg dat een arts mag afwijken van de professionele norm, die wordt gevormd door de wet, richtlijnen en adviezen. Als tegen een advies van een gezaghebbende instantie wordt ingegaan, dan kan mogelijk met succes worden gesteld dat de arts niet heeft gehandeld in overeenstemming met de op hem rustende verantwoordelijkheid, die voortvloeit uit de voor hulpverleners geldende professionele standaard. Zowel in het civielrecht als in het tuchtrecht, is dit het uitgangspunt bij toetsing.”

Verklaring van patiënt biedt geen soelaas
Een ondertekende verklaring van de patiënt, dat hij of zij de arts niet aansprakelijk zal stellen, biedt evenmin soelaas. Een patiënt behoudt altijd het recht om een zorgverlener aansprakelijk te stellen. Een dergelijke ‘exoneratieclausule’ is dan ook niet toegestaan en, als de arts dat toch doet, nietig, hetgeen betekent dat het geen werking heeft. Bovendien kan de tuchtrechter of bijvoorbeeld de IGJ de arts hier ook weer op aanspreken.

Bewust niet volgen gezaghebbend advies
John Kovács, specialist medische aansprakelijkheid en verzekeringstechniek bij VvAA: “Als een arts ervoor kiest om toch te vaccineren, kan er ook een probleem ontstaan met betrekking tot zijn aansprakelijkheidsverzekering. Er is dan immers sprake van een bewust niet volgen van een gezaghebbend advies.”

Shirin Slabbers: “Onder bepaalde omstandigheden kan er dan daarnaast geen dekking zijn onder de rechtsbijstandsverzekering. Hoezeer wij ook begrip hebben voor het dilemma waarvoor huisartsen nu worden gesteld, raden wij op dit moment af om tegen het overheidsbeleid in te gaan en toch te vaccineren.”

Individuele ondersteuning artsen

Hebt u als artsen behoefte aan individuele ondersteuning? De Juridische Helpdesk van VvAA helpt u graag verder: