Inloggen

Tips voor omgaan met agressie

Als zorgverlener hebt u soms te maken met patiënten en familieleden die ongewenst, agressief gedrag vertonen. Hoe gaat u daarmee om? Drie tips van trainer Mascha de Ridder en Mariet de Haan.


Tip 1: laat de ander zijn gevoelens uiten 

Emotioneel agressief gedrag is geboren uit frustratie en vaak goed in te schatten: rood hoofd, trillende stem, tranen van boosheid. De kunst is om deze vorm te zien als iets wat iedereen kan overkomen; het is een opeenstapeling van gebeurtenissen en wat u nu ziet is de druppel die de emmer doet overlopen. Een boosheid die niet op u persoonlijk is gericht. Probeer dat dus ook niet zo te voelen, hoe moeilijk dat ook kan zijn. Stel daarbij uiteraard wel uw grenzen. 

Tip 2: herken de vorm van de agressie

Om goed om te leren gaan met vormen van agressie is het belangrijk om  de verschillende vormen van agressie te onderscheiden: 

  • Emotionele agressie vangt u op door de emotie te herkennen, begrip te geven en even te laten gaan. De ander heeft tijd nodig zich te herpakken. Bedenk: emotie voelen beperkt ons rationele denken. Ga niet in op de inhoud maar vooral op de emotie en toon begrip.

    Waardeer dat de ander zijn klacht uit: “Ik ben blij dat u eerlijk bent.” Liever niet: "Ik begrijp dat u boos/teleurgesteld bent." Omdat dit aan kan voelen als een ingestudeerde zin, kan dit averechts werken. 

    Accepteer daarnaast dat de ander niet rustig is. "Doe eens rustig’, is olie op het vuur. Ook af te raden: 'Als u even rustig doet, leg ik het uit'. Zeg liever: "Vertel…" en geef de ander ruimte om zijn verhaal te doen in alle emotie. Mensen die emotioneel zijn, kunnen niet luisteren. Emotie erin = ratio eruit. Beter is het om die emotie echt even ruimte te geven. 

    Laat dus uiten, stel vragen, toon begrip en geef pas uitleg als de ander hiervoor open staat. En: eigen veiligheid staat altijd voorop. 

  • Herken bij instrumentele agressie vooral het uitblijven van de fysieke kenmerken: er is geen trilling in de stem, geen rode vlek in de hals vooral een dreigende toon die persoonlijk is van aard; 'jij moet iets doen om mij recht te doen'. Trek hierbij vooral uw eigen grens, zeg dat u graag wilt praten en luisteren maar niet op deze manier. Reageer vriendelijk en kordaat. Beëindig het gesprek als de agressieve toon doorzet. 

  • Pathologische agressie is het gevolg van psychische gesteldheid van de ander: vaak onder invloed van middelen of psychische labiliteit. Deze vorm is onvoorspelbaar en eigenlijk niet te hanteren: kies altijd voor eigen veiligheid!

Tip 3: verwerk het incident actief

Leren omgaan met agressie is gericht op het moment dat de gebeurtenis plaatsvindt. De echte spanning komt echter vaak naderhand. De adrenaline is weg en dan realiseert u zich wat er is gebeurd. Ontlaad de spanning door er met anderen over te praten. Of door een simpele actie te ondernemen ter preventie: verplaats bijvoorbeeld een bureau. Deze fysieke inspanning kan ook helpen bij de ontlading. Wat u ook doet, ga er actief mee om om te voorkomen dat angst voortaan regeert.

 

Tips

De Maat vol! Omgaan met agressie

Wilt u beter leren omgaan met agressie? Volg nu onze training De maat vol! Omgaan met agressie.