Artikel

Minder kwaliteit kunnen leveren door corona? Bij beoordeling van klachten wegen omstandigheden mee

  • 13 januari 2022
  • Leestijd 3 min

De maatregelen rond Covid-19 dwingen u soms zorg te leveren die van mindere kwaliteit is dan anders. Als daarover een klacht wordt ingediend, dan houden de instanties die hierover oordelen rekening met de bijzondere omstandigheden waaronder de zorg moest worden geleverd. Het is in dit kader van groot belang om uw af- en overwegingen goed te documenteren. Dat vereenvoudigt een reconstructie van de keuzes die u heeft gemaakt.

Een specialist die tot tweemaal toe telefonisch een anamnese afneemt. De huisarts die vanwege de Covid-19-besmettingen ‘te druk’ is om voldoende aandacht te hebben voor de klachten van een patiënt. Het zijn enkele voorbeelden van situaties die in 2021 leidden tot een tuchtklacht.

Tuchtrecht en covid-19

Bij het oordeel van de tuchtrechter over een klacht gaat het om de vraag of de beklaagde binnen de grenzen van een redelijk bekwame beroepsbeoefening is gebleven. Bij die norm wordt rekening gehouden met de stand van de wetenschap en de actuele kwaliteitsnorm van zijn beroepsgroep.

Is het door de Covid-situatie niet mogelijk om de gebruikelijke kwaliteit van zorg te leveren? Dan kan:

a) de norm worden aangepast;

b) een beroep worden gedaan op overmacht (iemand kan zich nog zo inspannen om een situatie te veranderen, maar dit ligt niet in de macht van die persoon).

c) worden aangenomen dat er geen sprake is van persoonlijke verwijtbaarheid (is dat het geval, dan wordt een klacht niet gegrond verklaard).

Bij onderstaande zaken kon de situatie de zorgverlener niet persoonlijk worden verweten, aldus de tuchtrechter. Er werd immers rekening gehouden met het overheidsbeleid of het beleid van de zorgorganisatie naar aanleiding van Covid-19:

  • Huisarts was terughoudend met het ontvangen van patiënten
    Tussen de huisarts en de patiënt ontstonden communicatieproblemen. De huisarts was vanwege Covid-19 vervolgens terughoudend met het ontvangen van patiënten in de huisartsenpraktijk. Een tuchtrechtelijk verwijt is de huisarts over die keuze niet te maken. Uitspraak: ECLI:NL:TGZREIN:2021:41
  • Zorgverlener verrichte consulten telefonisch
    De zorgverlener nam op 2 juni 2020 telefonisch een anamnese af. Gezien de Covid-19-omstandigheden, waarbij het ziekenhuis als beleid had zo min mogelijk patiënten naar het ziekenhuis te laten komen, is het naar oordeel van het college navolgbaar dat het consult met de patiënt telefonisch is verricht. Uitspraak: ECLI:NL:TGZRAMS:2021:66
  • Geen mogelijkheid tot afscheid nemen van een dierbare
    Een specialist ouderengeneeskundige, werkzaam in een verpleeghuis, wordt door familieleden verweten dat zij in de laatste levensfase van de patiënt niet bij haar mochten zijn. Het tuchtcollege betrekt bij haar oordeel dat in deze casus sprake is van een bijzondere zorgsituatie vanwege de gevaren van Covid-19 en de bijzondere regelingen het onmogelijk maken om op een normale wijze afscheid te nemen van een dierbare. Uitspraak: ECLI:NL:TGZREIN:2021:32

Erg druk

Het moet wel gaan om een situatie waarbij het onmogelijk was om aan de gebruikelijke kwaliteitsnorm te voldoen. Het excuus van een verweerder dat deze het door Covid-19 te druk had om iemand te bellen na het overlijden van een patiënt, vindt het college uiterst passief. De zorgverlener is daarmee buiten de grenzen van een redelijk bekwame beroepsuitoefening getreden, wat tuchtrechtelijk verwijtbaar is. Uitspraak: ECLI:NL:TGZREIN:2021:14

Overmacht?

Het Openbaar Ministerie (OM), dat zich over strafzaken buigt, benadrukte in de media dat een arts niet strafbaar wordt geacht wanneer deze door overmacht vanwege de Covid-situatie geen zorg kan verlenen volgens de gangbare normen voor goede zorg. Het OM adviseert, net als de Inspectie, om te documenteren hoe zorgkeuzes in een bepaalde situatie zijn gemaakt.

Claims

Anders dan bij het tucht- en het strafrecht, zijn bovengenoemde duidingen niet één op één door te voeren naar claims. In het civiele recht is persoonlijk verwijtbaar gedrag namelijk niet allesbepalend. Een beroep op overmacht wordt vaak afgewezen: van de zorg wordt verwacht dat deze dusdanig is ingericht dat men is voorbereid op onvoorziene en bijzondere omstandigheden. Wel is de norm waaraan wordt getoetst in de regel ‘hoe een redelijk handelend en bekwaam vakgenoot onder dezelfde omstandigheden zou hebben gehandeld’. Juist de omstandigheden rond Covid-19 bieden een goede mogelijkheid om coulant met zorgverleners om te gaan.

Meer informatie

Lees meer over de omgang met een klacht en/of claim op onze themapagina. 

Bezoek website

Meer lezen?

Zorgmedewerker wist de vloer in een ziekenhuisCOVID-19
COVID-19
20 april 2022
  • 20 april 2022
  • Leestijd 3 min

Stichting ZWiC zet laatste offensief in om zorgmedewerkers te bereiken

Een financiële bijdrage voor alle zorgverleners die door hun werk in de coronazorg op de IC zijn opgenomen of zijn overleden. Dat is het doel van ZWiC.