Inloggen

Alle FAQ's over vaccinaties

De veelgestelde vragen over vaccinaties rondom COVID-19 hebben wij voor u als werkgever of werknemer op een rij gezet.


Vaccinaties

Werkgevers en werknemers

Alles over vaccinaties

1. Mag een zorgwerkgever aan zijn/haar werknemers vragen of zij gevaccineerd zijn? En mag een zorgwerkgever bijhouden wie van de werknemers wel en wie niet is gevaccineerd?

14 januari 2021 - Vooralsnog wordt aangenomen dat een zorgwerkgever niet aan een werknemer mag vragen of hij/zij gevaccineerd is omdat dit een gezondheidsgegeven betreft. Een werknemer hoeft in elk geval geen antwoord te geven op die vraag.

Op dit moment mag een werkgever niet registreren / bijhouden wie van de werknemers wel of niet gevaccineerd is. Het vastleggen van deze gezondheidsgegevens is op dit moment niet toegestaan op grond van de AVG omdat hiervoor een wettelijke grondslag is vereist, die nu ontbreekt. Dit geldt ook als een werknemer uit zichzelf heeft aangegeven of hij/zij al dan niet is gevaccineerd.

2. Kan een zorgverlener aansprakelijk worden gesteld als blijkt dat het COVID-vaccin onvoldoende bescherming biedt of schadelijk is voor de gezondheid?

14 januari 2021 - De zorgverlener moet op basis van artikel 7:453 BW bij zijn werkzaamheden de zorg van een goede zorgverlener in acht nemen en daarbij handelen in lijn met de verantwoordelijkheid die op hem rust, voortvloeiend uit de voor zorgverleners geldende professionele standaard.

Het toedienen van het COVID-vaccin wordt nu beschouwd als vallend onder de professionele norm. Het betreft immers een geregistreerd geneesmiddel dat door de overheid voldoende veilig wordt geacht om zo veel mogelijk mensen mee te laten inenten. Zolang het vaccin gebruikt wordt voor het doel waarvoor het is gemaakt is, op de juiste wijze wordt toegediend en er geen bijzondere risico’s bekend zijn, is de toediening van het COVID-vaccin ‘state of the art’ en daarmee conform de professionele standaard.

Het is wel van belang om de ontwikkelingen over de mate van bescherming en de risico’s voor de gezondheid te blijven volgen. Patiënten moeten immers goed worden geïnformeerd. Als bijvoorbeeld op enig moment blijkt dat bepaalde personen een onaanvaardbare reactie op een specifiek vaccin hebben, kan de professionele norm wijzigen in die zin dat een ander vaccin toegediend moet worden. Dit werkt ‘vooruit’ en maakt niet dat zorgverleners met terugwerkende kracht (op het moment dat een en ander nog niet bekend was) alsnog aansprakelijk worden geacht.

3. Mag een zorgorganisatie het contract met een zzp’er beëindigen als deze opdrachtnemer weigert zich te laten vaccineren?

14 januari 2021 - Op dit moment bestaat er geen wettelijke vaccinatieplicht. Het wordt vanuit de overheid ook onwenselijk geacht om de COVID-vaccinatie dwingend voor te schrijven. En dit dwingend voorschrijven dient, gelet op artikel 11 van de Grondwet (“Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam”, zie ook onder meer artikel 8 EVRM) wel een wettelijke basis te hebben.

Hier komt bij dat de zorg kennelijk ook kon worden geleverd toen er nog geen vaccins voorhanden waren. Alles overziend, wordt op dit moment aannemelijk geacht dat als de zorg veilig kan worden georganiseerd en dit betaalbaar is voor de opdrachtgever, de overeenkomst van opdracht niet mag worden beëindigd, omdat de zorgverlener zich niet heeft laten vaccineren. Het kan zijn dat zich rechtspraak ontwikkelt dat meer duidelijkheid geeft over deze vraag.

4. Mag een zorgverlener als voorwaarde voor het aangaan van een overeenkomst van opdracht stellen dat een zzp’er zich heeft laten vaccineren?

14 januari 2021 - Een medische keuring of aanstellingskeuring mag een onderdeel zijn van een sollicitatieprocedure als het voor de functie noodzakelijk is dat de zzp’er aan bijzondere medische eisen voldoet. Alleen een geregistreerde bedrijfsarts mag deze keuring doen, dus niet de potentiële opdrachtgever. De bedrijfsarts mag vervolgens alleen aan de opdrachtgever doorgeven of de sollicitant geschikt is voor zijn functie of niet. Er mag niet worden doorgegeven of hij of zij zich heeft laten vaccineren. Een opdrachtgever mag deze vraag niet tijdens een sollicitatiegesprek stellen.

Een vaccinatieverplichting opnemen als functie-eis kan alleen als er sprake is van een legitiem doel en als de middelen om dat doel te bereiken, passend en noodzakelijk zijn. Er wordt daardoor immers onderscheid gemaakt tussen wel en niet-ingeënt personeel. Of met betrekking tot het COVID-vaccin sprake is van een noodzakelijke functie-eis kan worden betwijfeld als de bescherming van collega’s en patiënten ook op een andere wijze kan worden geborgd. Zolang er geen gerechtelijke uitspraak is geweest of bijvoorbeeld een uitlating van de minister van VWS, blijft echter ook onzekerheid op dit punt bestaan.

5. Kan een werkgever in de zorg de in dienst zijnde, niet-gevaccineerde zorgwerknemers verplichten om bepaalde (risico-)werkzaamheden niet meer uit te voeren en in plaats daarvan verplichten om andere passende werkzaamheden te laten uitvoeren?

14 januari 2021 - Wij vragen ons sterk af of dat op dit moment mogelijk is, omdat wij er vooralsnog van uitgaan dat een werkgever geen gezondheidsgegevens mag gebruiken om de inzetbaarheid van werknemers te beoordelen. Het lijkt er daarbij op dat de werkgever geen voldoende belang heeft ten opzichte van het belang van de werknemer om zich niet te willen laten vaccineren. Hierbij speelt een rol dat het RIVM momenteel aangeeft nog niet te weten of iemand, die gevaccineerd is, het virus (niet) toch kan verspreiden en verder ook aangeeft dat voor een zorgmedewerker, die wel gevaccineerd is, nog steeds dezelfde regels rondom persoonlijke beschermingsmiddelen gelden.

Het op dit moment onderscheid maken tussen wel en niet-gevaccineerde werknemers voor de uitvoering van bepaalde (risico-)werkzaamheden lijkt volgens ons dan ook niet gerechtvaardigd. Rechtspraak op dit punt moet worden afgewacht. De inzichten kunnen hierover op korte termijn veranderen. Bijvoorbeeld als meer bekend wordt over de effectiviteit van vaccinatie en de (on)mogelijkheid van het verspreiden van het virus door iemand die gevaccineerd is. Uiteraard kan wel geprobeerd worden om in onderling overleg afspraken te maken over het (tijdelijk) uitvoeren van andere passende werkzaamheden. Maar dat moet dan wel gebeuren op basis van vrijwilligheid.

6. Heeft een niet-gevaccineerde werknemer recht op doorbetaling van loon als hij/zij ziek wordt door het coronavirus?

14 januari 2021 - Ja, ook in dat geval heeft een werknemer recht op loon. Een zieke werknemer heeft geen recht op loon als de ziekte door zijn/haar opzet is veroorzaakt. Daarbij geldt dat de opzet moet zijn gericht op het ziek worden, wat betekent dat de werknemer de ziekte moet hebben willen veroorzaken. Daarvan is geen sprake als de werknemer zich niet heeft laten vaccineren.

7. Kan een werkgever in de zorg de in dienst zijnde werknemers/zorgverleners verplichten zich te laten vaccineren?

14 januari 2021 - Nee, dit kan niet. Dit verdraagt zich namelijk niet met het grondrecht op onaantastbaarheid van het lichaam zoals vermeld in artikel 11 van de Grondwet en in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Volgens artikel 11 van de Grondwet is voor een uitzondering op dit grondrecht een wettelijke basis nodig. Vooralsnog ontbreekt deze. Zo is op dit moment nu op dit punt niets opgenomen in de Tijdelijke wet maatregelen covid-19. De wetgever is dus aan zet.

Hulp nodig?

Kijk op onze servicepagina voor meer informatie en de veelgestelde vragen.


Share op Whatsapp Share op Facebook Share op Twitter Share op LinkedIn Stuur via email