Zijn zelfrijdende auto's veiliger?

Het aantal verkeersongevallen stijgt en dat baart veel mensen zorgen. Stel dat we iets zouden kunnen invoeren dat het aantal verkeersongevallen drastisch laat dalen, zou u dat dan overwegen? Makers van zelfrijdende auto’s beloven 90% minder verkeersongevallen omdat ze één factor uit het verkeer halen: menselijk handelen. Maar wat zijn de voor- en nadelen van zelfrijdende auto’s op de weg?

“Hij kwam uit het niets!”

U rijdt netjes 80 km/u op een N-weg en houdt de auto voor en achter u goed in de gaten. Ineens gaat de auto voor u vol in de remmen. Ook al drukt u met al uw kracht op het rempedaal, uw auto stopt niet snel genoeg om een botsing te voorkomen... 

Als mensen een verkeersongeluk hebben meegemaakt zeggen ze vaak: “hij kwam uit het niets!” Veel mensen hadden totaal niet in de gaten wat andere weggebruikers deden en werden daardoor onverwacht onderdeel van een verkeersongeval. Ze hielden zich netjes aan de regels en toch veroorzaakten ze schade… of erger. 


De voordelen van een zelfrijdende auto

Wij mensen zijn menselijk. Dat maakt ons leuke en interessante wezens, maar ook onvoorspelbaar. Wij hebben door onze menselijkheid geen totaaloverzicht van een situatie. Een computer of een zelfrijdende auto kan veel meer factoren tegelijkertijd in de gaten houden dan wij. Hoe snel uw reactievermogen ook is, u weet niet welke beslissingen de bestuurder voor u maakt. Het enige wat u kunt zien, is wat de auto vanaf de buitenkant doet of aangeeft te doen met de (rem)lichten of richtingaanwijzers. De handelingen en beslissingen die andere bestuurders maken, zijn onzichtbaar voor u.

Zelfrijdende auto’s daarentegen kunnen data met elkaar uitwisselen. Zij praten als het ware met elkaar. Dat zorgt ervoor dat zelfrijdende auto’s wel van elkaar weten welke beslissingen zij maken en welke handelingen daarop volgen. Dat zorgt ervoor dat zelfrijdende auto’s beter op elkaar kunnen anticiperen. Dit is een van de redenen waardoor zij ongelukken kunnen voorkomen.

persoon in zelfrijdende auto leest een boek op de snelweg

Een totaaloverzicht op het verkeer

Ons zicht beperkt zich tot één punt. In de auto wordt ons zicht ook nog eens beperkt door het blik. We hebben tijdens de rijles geleerd om links, rechts en over onze schouder te kijken. We checken ook of er iemand in onze dode hoek zit, maar dit kunnen we niet allemaal tegelijk. Zelfrijdende auto’s zijn zo gemaakt dat ze een totaaloverzicht hebben van de verkeerssituatie. In combinatie met de informatie die ze van andere auto’s ontvangen, hebben ze een overzicht dat wij met al ons menselijk vermogen niet voor elkaar kunnen krijgen.

Ethische kwesties

Een totaaloverzicht en beschikking over data van andere auto’s klinkt als een ideaalplaatje voor het verkeer. Zeker wanneer de auto’s ook nog eens zo geprogrammeerd zijn om er op een goede manier op te reageren. Toch zijn er een aantal morele vraagstukken waar mensen wakker van liggen. Het zogenaamde Trolley Problem is daar een van: stel dat de zelfrijdende auto niet meer kan remmen en er zijn drie opties:

  • De zelfrijdende auto rijdt tegen een muur en daarbij overlijdt de inzittende.
  • De zelfrijdende auto rijdt over een zebrapad heen waarbij hij vijf mensen raakt die het niet overleven.
  • De zelfrijdende auto stuurt naar een kant waarbij hij tegen één persoon aanrijdt en die persoon overlijdt.
Dit lijkt een heftig voorbeeld, maar het zegt veel over ons moreel denken. Het punt is dat zelfrijdende auto’s wel geprogrammeerd moeten worden om een beslissing te kunnen maken in een vergelijkbare situatie. Er moet een antwoord op dit vraagstuk zijn, voordat de auto geprogrammeerd kan worden. Uiteraard zal een zelfrijdende auto verschillende zaken meewegen en zal de werkelijke beslissing die genomen wordt, gebaseerd worden op die informatie. Toch moet er uiteindelijk wel een keuze gemaakt worden. Het is de keuze van de programmeur (het menselijk handelen van een zelfrijdende auto) welke keuze de zelfrijdende auto uiteindelijk gaat maken.

Een van de moeilijkste morele vraagstukken moet ook niet vergeten worden: als een zelfrijdende auto een ongeluk veroorzaakt: wie is dan de schuldige? De bestuurder (die in feite niet stuurde) of de fabrikant van de auto? De wetgeving geeft nu nog aan dat bij testritten de fabrikant schuldig is, wanneer het systeem niet naar behoren werkt. Maar over de toekomst is nog geen duidelijkheid.

Zelfrijdende auto’s zijn veiliger

Zelfrijdende auto’s kunnen veel meer informatie verwerken en ernaar handelen. Meer dan waar wij mensen ooit toe in staat zullen zijn. Dat maakt zelfrijdende auto’s veiliger in het verkeer. Toch kriebelt er bij veel mensen iets als het om zelfrijdende auto’s gaat. We vinden het moeilijk om de controle uit handen te geven, omdat we deze nieuwe technologie nog niet goed begrijpen. Daardoor hebben we moeite om zelfrijdende auto’s te vertrouwen. Toch zijn veel experts het erover eens: de zelfrijdende auto komt er en zal veel verkeersongelukken voorkomen.

Wilt u met zekerheid de weg op? VvAA helpt u onbezorgd onderweg!